Slim Slapen

Naam interventie Slim Slapen
Erkenningsstatus Goede aanwijzingen voor effectiviteit
Datum erkenning 04-02-2021
De interventie in het kort
Doelgroep

De doelgroep bestaat uit jongeren van 10 tot en met 19 jaar met insomnia. Klachten zijn moeite om in slaap te vallen, door te slapen en/of vroeg wakker worden en zich niet uitgerust voelen overdag.

Het slaapprobleem bestaat tenminste drie maanden, minstens drie keer per week, en beïnvloedt het functioneren overdag.

Doel

Het primaire doel van de behandeling is het verbeteren van de inslaap- en doorslaapstoornissen van de jongere met insomnia en mede daardoor het verbeteren van het functioneren overdag. Subdoelen zijn het verbeteren van kennis over slaap, doorbreken van de conditionering van het bed aan wakker liggen, verbeteren van kennis over gedragingen die goede slaap kunnen bevorderen, adequate bedtijden vaststellen en aanhouden, herstructureren van dysfunctionele cognities over slaap en bevorderen van lichamelijke ontspanning

Aanpak in het kort

De behandeling bestaat uit zes wekelijkse sessies met één boostersessie na twee maanden en is gebaseerd op cognitieve gedragstherapie met specifieke technieken gericht op slaapverbetering, zoals psycho-educatie, slaaphygiëne-instructies, stimuluscontrole, restrictie van tijd in bed, cognitief herstructureren van disfunctionele cognities en ontspanningstechnieken.
De behandeling wordt gegeven in twee varianten: een groepstherapie en een internetbehandeling.

Uitvoering
Type organisatie

De interventie kan uitgevoerd worden binnen instellingen voor geestelijke gezondheidszorg voor de jeugd (e.g. GGZ en JGZ instellingen), en binnen slaapcentra. Momenteel wordt de interventie uitgevoerd door UvAMinds in Amsterdam. Daarnaast is er interesse geuit door het centrum voor slaap- en waakstoornissen van het Medisch Centrum Haaglanden, de Bascule, het Ziekenhuis Gelderse vallei en Altrecht.

Randvoorwaarden

Er dient bij de organisatie die SlimSlapen gaat uitvoeren voldoende expertise aanwezig te zijn voor de uitvoering (zie ook ‘Opleiding en competenties’ hierboven), waarbij er contact bestaat tussen verschillende behandelaars in de vorm van intervisie of supervisie. Voor de groepsbehandeling is het van belang dat er een goede groepsruimte beschikbaar is inclusief stoelen en faciliteiten om bijvoorbeeld een ontspanningsoefening te kunnen doen. Deze ruimte moet groot genoeg zijn voor ±10 personen (e.g. 2 therapeuten en 8 cliënten). Daarnaast dient er gelegenheid te zijn om de behandeling uit te voeren na kantoortijden aangezien veel jongeren overdag naar school moeten. Dit betekent in de praktijk dat de optimale tijd voor de consulten ligt tussen 17:00 en 19:00 uur. Voor de uitvoering van de internetinterventie is het belangrijk dat er voldoende ondersteuning is op het gebied van ICT om een soepele logistiek te waarborgen wat betreft beschikbaarheid van een goede internetverbinding, voldoende beveiliging op het gebied van digitale informatiedragers, wat mede gerelateerd is aan afdoende bewustzijn op dit gebied binnen de organisatie (e.g. passwordopslag op computers e.d.), en beschikbaarheid van ondersteuning.

Materialen

Bij de behandeling wordt gebruik gemaakt van slaaplogboeken, (interactieve) vragenlijsten, geschreven instructies, geluidsbestanden en korte filmpjes. 5 Voor uitvoerders in de groeps- en internettherapie is een protocol beschikbaar (De Bruin et al., 2013; De Bruin et al., 2014), waarin alle sessies uitgebreid worden beschreven. Middels een 1-daagse workshop worden uitvoerders getraind in het uitvoeren van het protocol.

Document(en)
Kwaliteit en effectiviteit
Erkenningsstatus Goede aanwijzingen voor effectiviteit
Datum erkenning 04-02-2021
Oordeel commissie

SlimSlapen is een relevante interventie met een duidelijke focus. Het effectonderzoek geeft goede aanwijzingen dat SlimSlapen als groepstherapie (in GGZ en JGZ instellingen en in slaapcentra) en als internettherapie positieve effecten heeft op slaap, cognitief functioneren en psychopathologie bij jongeren van 10 tot en met 19 jaar met insomnia.

Interventie is beoordeeld door Commissie 1: Jeugdzorg en psychosociale/pedagogische preventie (NJi)
Onderzoek

-

Eigenaar en contact
Eigenaar Nederlands Jeugdinstituut (NJi)
Contactpersoon Anne Marie Meijer, ammeijer25@gmail.com, 030 2306344