TOM (Thuis Onbezorgd Mobiel)

Naam interventie TOM (Thuis Onbezorgd Mobiel)
Erkenningsstatus Eerste aanwijzingen voor effectiviteit
Datum erkenning 25-03-2021
De interventie in het kort
Doelgroep

Zelfstandig thuiswonende ouderen van 65 jaar en ouder met een verhoogd valrisico.

Doel

Het verminderen van het aantal valincidenten bij zelfstandig thuiswonende ouderen van 65 jaar en ouder met een verhoogd valrisico.

Aanpak in het kort

Het TOM-programma duurt vier maanden en bestaat uit de volgende onderdelen:

  • Informatiebijeenkomst (incl. screening);
  • Startbijeenkomst;
  • Bewegen (2x per week); bestaande uit de beweeginterventie In Balans;
  • Voeding, bestaande uit zes gezamenlijke lunches en twee keer persoonlijk voedingsadvies;
  • TOM wordt uitgevoerd in groepsverband en deelnemers worden begeleid door vrijwilligers (TOM-maatje)
  • Eindbijeenkomst, waarin deelnemers worden gestimuleerd door te gaan met bewegen.
Uitvoering
Type organisatie

Locaties voor de TOM-bijeenkomsten dienen aan de volgende voorwaarden te voldoen:

  • Goed toegankelijk voor ouderen (bijvoorbeeld geen hoge drempels of trappen);
  • Centraal gelegen in de gemeente of wijk waar TOM wordt uitgevoerd;
  • Goed bereikbaar (lopend, fietsend en met openbaar vervoer);

Daarnaast moet de locatie voor de uitvoering van de beweeginterventie groot genoeg zijn om met twaalf personen te bewegen. De locatie voor de gezamenlijke lunches moet ruimte bieden om koffie te drinken en te lunchen, maar ook om de lunch voor te bereiden en koel te bewaren.

TOM is een multidisciplinair en integraal preventieprogramma, omdat er binnen een regio meerdere activiteiten worden gecombineerd, waarbij er wordt ingezet op beweging, voeding. Daarnaast is er een samenwerking tussen de eerstelijns zorg en welzijn. Om deze reden kan TOM door verschillende organisaties worden uitgevoerd. TOM moet in ieder geval uitgevoerd worden door een fysiotherapeut, diëtist, TOM-maatje (vrijwilliger) en lokale coördinator. Het wordt dus altijd door een fysiotherapiepraktijk en diëtistenpraktijk uitgevoerd. De organisatie die de andere onderdelen uitvoeren kan wisselen, zoals welzijnsorganisatie, gemeente of gezondheidscentrum.

Randvoorwaarden

Zoals beschreven in het onderdeel ‘Locatie en type organisatie’ dienen de locaties voor de TOM-bijeenkomsten, de beweeginterventie en de gezamenlijke lunches aan bepaalde voorwaarden te voldoen.

Daarnaast dient een fysiotherapeut gecertificeerd te zijn om In Balans aan te kunnen bieden. Een TOM-maatje moet een training hebben gevolgd en in het bezit zijn van een VOG. Verder is het belangrijk dat een lokaal team het programma aanbiedt. Uitleg over de In Balans beweeginterventie staan, duidelijk lees- en zichtbaar, op papier. Een voedingsdagboek is nodig, zodat de deelnemer twee dagen lang kan bijhouden wat er gegeten is en de diëtist moet goed verstaanbaar zijn tijdens het geven van de voorlichting tijdens de lunches. Verdere informatie over de randvoorwaarden is te vinden in het TOM stappenplan (VeiligheidNL, 2020c).

Materialen

- Handboek (stappenplan voor een succesvolle implementatie);

- Cursusboek en draaiboek In Balans;

- Op maat te maken materialen:

o Poster, flyer, informatiefolder;

o Stakeholderanalyse, totaalplanning, begroting;

o Draaiboek en presentatie informatie-, start- en eindbijeenkomst;

o Screeningsformulier;

o Brieven

o Persoonlijk schema deelnemers:

o Voedingsdagboek;

o Draaiboek lunches;

o Afsluitend informatieboekje (incl. aanbod beweeg- en voedingsactiviteiten in de wijk);

o Evaluatiedocumenten

Document(en)
Kwaliteit en effectiviteit
Erkenningsstatus Eerste aanwijzingen voor effectiviteit
Datum erkenning 25-03-2021
Oordeel commissie

Thuis Onbezorgd Mobiel combineert een goed onderbouwde beweeginterventie gericht op valpreventie met voedingsaspecten. Er is veel aandacht voor het bereiken van de doelgroep. Zo is deelname aan de interventie aantrekkelijk door het bevorderen van sociale contacten en gezamenlijk lunchen. De lerende aanpak richt zich op het aanscherpen van het programma. Onderzoek levert voldoende bewijs voor erkenning op het niveau eerste aanwijzingen voor effectiviteit als het gaat om afname van valincidenten (hoofddoel) en verbeterde mobiliteit (subdoel).

Interventie is beoordeeld door Commissie 4: Gezondheidsbevordering en preventie voor volwassenen en ouderen (RIVM)
Onderzoek

De uitvoerbaarheid en behaalde effecten zijn onderzocht in zes TOM proefregio’s (Best, Vechtdal, Houten, Voorburg, Amsterdam, Rotterdam). De uitvoerbaarheid is onderzocht door in gesprek te gaan met uitvoerders en deelnemers. De geleerde lessen zijn gebruikt voor de doorontwikkeling van TOM. De behaalde effecten van TOM zijn onderzocht door voor, na en zes maanden na elk programma vragenlijsten/testen af te nemen bij deelnemers. In de proefregio’s nam het aantal vallers en het aantal valincidenten af tijdens en na TOM.

Eigenaar en contact
Eigenaar VeiligheidNL
Contactpersoon Rozan van der Veen, r.vanderveen@veiligheid.nl, 063864996
Verwijzingen
Interventieoverzichten
Themapagina’s