CenteringPregnancy

Naam interventie CenteringPregnancy
Erkenningsstatus Goed onderbouwd
Datum erkenning 30-11-2017
De interventie in het kort
Doelgroep
  • Einddoelgroep van CenteringPregnancy™ zijn zwangere vrouwen en hun gezin (partner).
  • Intermediaire doelgroep: zorgverleners die zwangerschap en bevalling begeleiden (verloskundigen, huisartsen en gynaecologen).
Doel

Het doel van CenteringPregnancy™ is een goede fysieke en psychosociale gezondheid van moeder en kind en positieve ervaringen met de zorg rondom zwangerschap en bevalling.
Voor intermediairen is het doel dat zij zorg leveren in nauwe samenwerking en afstemming met de doelgroep.

Aanpak in het kort

Zwangeren krijgen in 10 groepsbijeenkomsten (van 12 weken zwangerschap tot na de bevalling) reguliere medische zorg, aangevuld met interactief leren over thema’s die aansluiten bij de zwangerschapsfase, peer support en empowerment. De zorgverlener en een co-begeleider faciliteren de bottom-up groepsbijeenkomsten.

Uitvoering
Type organisatie

Locatie: groepsruimte

  • De groepsruimte moet uitnodigend zijn, toegankelijk en ook privacy uitstralen. Alle ramen, inclusief die naar een gang, moeten bedekt zijn. De ruimte moet uitstralen dat het bedoeld is om hier een groepsbijeenkomst te houden. Zowel zwangeren, begeleider als co-begeleider moeten zich op hun gemak kunnen voelen in de groepsruimte.
  • De ruimte moet groot genoeg zijn om een kring van zwangeren, hun ondersteuners, begeleider en co-begeleider te herbergen én ruimte buiten de kring voor zelfonderzoek, klinisch onderzoek en iets van een versnapering.
  • De open kring wordt meestal gevormd door 12-16 stoelen.
  • De temperatuur moet aangenaam zijn
  • Er is een aangewezen plek voor inloop en materialen: folders, pennen etc
  • Er is plek voor water en gezonde snacks
  • Er is een plek en er zijn materialen voor zelfonderzoek door de zwangere: elektronische bloeddrukmeter, weegschaal, draaischijf aterme datum berekenen etc.
  • Er is een plek voor uitwendig onderzoek door de zorgverlener met een toilet in de buurt 

Type organisatie: verloskundigenpraktijken, ziekenhuizen en huisartsen. Het initiatief spreidt zich uit over het land: na de introductie in Nederland in 2011 zijn er inmiddels meer dan 70 praktijken en een aantal ziekenhuizen die CenteringPregnancy™ aanbieden. Het overzicht van aanbieders is te vinden op www.centeringhealthcare.nl/zwanger/zoek-zorgverlener/. Dit wordt regelmatig geüpdatet.

 

Randvoorwaarden

1. Groepsruimte

Het is belangrijk om een goede, beschikbare en toegankelijke ruimte te hebben voor de bijeenkomsten. Als de ruimte gezellig, aantrekkelijk en privé is dan bevordert dat de goede ervaring van zorgverleners, zwangeren en partners. In de ruimte moet je een cirkel kunnen maken van ongeveer 16 – 20 stoelen en er moet nog ruimte overblijven voor uitwendig onderzoek, een tafel met snacks, loopruimte (ongeveer 2,3 * 2,3 meter of 58m2). Indien er geen ruimte is voor een enigszins private plek voor uitwendig onderzoek kan gebruik gemaakt worden van een open aanpalende (onderzoeks-)kamer. 

2. Populatiegrootte

Het doel is om elke maand een groep te starten van 10-12 zwangeren, zodat zwangeren in een groep een vergelijkbare zwangerschapsduur hebben. Uitgaande van maximaal 50% deelneemsters bij de start komt dat overeen met minimaal ongeveer 200 nieuwe zwangeren per jaar (als iedereen meedoet in Centering). 

3. Deelname zorgverleners

Het is niet noodzakelijk dat elke zorgverlener binnen een setting deelneemt aan Centering. Echter, afhankelijk van de praktijkomvang zijn twee teams met elk een zorgverlener plus co-begeleider wenselijk om gedurende langere tijd Centering™ voort te kunnen zetten. Ook bij ziekte, vakantie en diensten moeten er altijd twee begeleiders aanwezig kunnen zijn. Bovendien is Centering™ meer succesvol als meer dan 50% van alle zorgverleners binnen de setting participeert, omdat Centering™ dan als gangbaar model van zorg geaccepteerd wordt.

 

* Werving van cliënten hangt samen met het aantal zorgverleners dat meedoet aan Centering. Als alle of de meeste zorgverleners participeren in Centering™ wordt het ook normaler en acceptabeler voor zowel cliënten als staf. Indien minder dan 50% participeert (bijvoorbeeld in een grotere organisatie zoals een ziekenhuis), is het belangrijk staf die in aanraking komt met zwangeren een workshop te bieden om hen de vaardigheden te leren om zwangeren te werven en om te begrijpen wat Centering™ is en beoogt.

4. Administratieve en financiële ondersteuning

Organisatie en uitvoering brengen kosten met zich mee. Dit betekent dat tijd en geld begroot moet worden voor: Planning, data registratie en evaluatie; Materialen en snacks tijdens de bijeenkomsten; Training (ook voor nieuwe collega’s); Bijscholing en intervisie (ook voor nieuwe collega’s)

5. Stuurgroep

Het is belangrijk om vroeg in het proces een stuurgroep in te stellen. De stuurgroep is betrokken en verantwoordelijk van start tot doorlopende monitoring van de activiteiten. In de stuurgroep kunnen zitting hebben: personen die de groepen gaan begeleiden, personen die overzicht hebben over logistiek en financiën, managers, bestuurlijk verantwoordelijken, niet directe collega’s (bijv. diëtiste, zwangerschapsdocent, JGZ verpleegkundige, collega’s in buurtpraktijken en/of ziekenhuizen), oudervertegenwoordiging.

Materialen

Voor de werving zijn flyers, een website en facebookpagina beschikbaar. Voor uitvoering is er een ‘Mijn zwangerschapsboek’ voor elke zwangere, een materialenbox en formulieren voor tijdens de bijeenkomsten en de evaluatie.

 

Document(en)
Kwaliteit en effectiviteit
Erkenningsstatus Goed onderbouwd
Datum erkenning 30-11-2017
Oordeel commissie

De commissie is van mening dat Centering Pregnancy een mooi opgezet programma is, dat aansluit bij de behoefte van zwangeren naar onderling contact, vragen stellen en het vergroten van zelfmanagement. De onderbouwing richt zich op ernstige problematiek, terwijl de interventie ook voor vrouwen is die deze problemen niet kennen. Dat maakt de beschrijving enigszins onevenwichtig.

Interventie is beoordeeld door Commissie 2: Jeugdgezondheidszorg, preventie en gezondheidsbevordering (voor jeugd) (RIVM)
Onderzoek

Onderzoek naar de haalbaarheid en implementatie van CenteringPregnancy™ in Nederland laat zien dat de interventie goed uitvoerbaar is en dat deelnemers en zorgverleners enthousiast zijn. Ook de eerste studie naar de effecten op zwangerschapsuitkomsten laat positieve resultaten zien. Als belemmering voor grootschalige implementatie kwamen de kosten voor zorgverleners / uitvoerende organisaties naar voren. Doordat zorgverleners de meerwaarde van de interventie ervaren, leidt dit in de praktijk (nog) niet tot problemen met de implementatie.

 

Eigenaar en contact
Eigenaar TNO
Contactpersoon Marlies Rijnders, marlies.rijnders@tno.nl, 0888666282
Stichting CenteringHealthcare Nederland, info@centeringhealthcare.nl, 0850601601
Verwijzingen
Interventieoverzichten