ProMuscle in de Praktijk

Naam interventie ProMuscle in de Praktijk
Erkenningsstatus Goede aanwijzingen voor effectiviteit
Datum erkenning 16-04-2020
De interventie in het kort
Doelgroep

Thuiswonende ouderen van 65 jaar of ouder, die (pre-)kwetsbaar zijn of krachtverlies ervaren bij dagelijkse handelingen, en gemotiveerd zijn het programma minstens 24 weken te volgen. Geschiktheid van ouderen wordt vooraf gecheckt tijdens een intake, op basis van risicofactoren en co-morbiditeiten.

Doel

Het overstijgende doel is het doorbreken van de neerwaartse spiraal in fysiek functioneren van ouderen door het succesvol implementeren van ProMuscle in de Praktijk, een innovatieve combinatie van voeding en beweging, in de dagelijkse praktijk en hiermee bijdragen aan behoud en verbetering van functionaliteit en zelfredzaamheid van ouderen die kwetsbaar zijn of krachtsverlies ervaren bij dagelijkse handelingen.

Aanpak in het kort

Het programma bestaat uit 12 weken intensieve begeleiding bij krachtoefeningen en dieetadvisering t.a.v. het inpassen van eiwitrijke producten in het voedingspatroon, opgevolgd door een 12-weken durend uitstroomprogramma in de wijk dat ouderen ondersteunt en begeleidt bij het voortzetten van het beweeg- en voedingspatroon.

Uitvoering
Type organisatie

Het beweeg- en voedingsprogramma van ProMuscle in de Praktijk kan worden uitgevoerd door lokale diëtisten en gekwalificeerde beweegaanbieders van bijvoorbeeld preventiecentra, eerstelijns fysiotherapiepraktijken, of fitnesscentra. Het programma vindt plaats bij de uitvoerder in de praktijk. Het gaat hier om de tweewekelijkse krachttrainingen onder begeleiding van de gekwalificeerde beweegaanbieder en de consulten met de diëtist.

Rolverdeling:

De interventie-eigenaar is WUR. WUR licht de coördinerende partij (GGD) in over de inhoud en uitvoering van het programma. Daarnaast traint WUR medewerkers van GGD om trainingen aan de uitvoerende professionals te kunnen geven (train the trainer).

 

Randvoorwaarden

Er is een coördinerende partij (GGD) die de uitvoering van de interventie aanstuurt en begeleidt. De coördinerende partij zet een lokale projectgroep op, waarin alle relevante betrokken partijen vertegenwoordigd zijn (zie 1.3). Deze projectgroep is belangrijk voor een geslaagde implementatie van ProMuscle in de Praktijk. Goede training en instructie door de coördinerende partij van betrokken professionals is essentieel, en hiertoe zijn materialen beschikbaar (zie 2). Een goede samenwerking tussen uitvoerders en huisartsenpraktijken is belangrijk voor de doorverwijzing en inclusie van deelnemers in het programma. Daarnaast is goede samenwerking tussen de verschillende beweegaanbieders, diëtisten en uitvoerders van het voedingsprogramma belangrijk voor het goed verlopen van de doorstroom van deelnemers naar het uitstroomprogramma. De lokale projectgroep heeft hierin een belangrijke verbindende rol. Voor alle onderdelen van het programma geldt dat ze makkelijk bereikbaar moeten zijn voor deelnemers.

Voor de implementatie en de borging van het project is een financieringsstructuur nodig. Uitgangspunt is dat de kosten van het beweegprogramma door de deelnemer zelf worden betaald. De kosten van consulten met de diëtist kunnen vergoed worden uit de basiszorg. Wanneer deelnemers een aanvullende verzekering hebben en een indicatie voor fysiotherapie, kunnen de trainingen met de fysiotherapeut ook vergoed worden. Daarnaast wordt binnen de projectroep gekeken wat de financiële mogelijkheden zijn. Er wordt gekeken of de gemeente hiervoor middelen beschikbaar heeft. De beweegaanbieder bepaalt vervolgens de kosten voor het programma.

Materialen

De geteste en verbeterde draaiboeken voor professionals (beweegaanbieders/diëtisten) zijn na de effectstudie (2019) beschikbaar voor breder gebruik. Ook van het uitstroomprogramma in de wijk zijn draaiboeken voor professionals (beweegaanbieders/leider voedingscursus) beschikbaar.

Document(en)
Kwaliteit en effectiviteit
Erkenningsstatus Goede aanwijzingen voor effectiviteit
Datum erkenning 16-04-2020
Oordeel commissie

ProMuscle is een grondig aangepakte doorontwikkeling van een ‘onderzoeksinterventie’ en heeft een stevige onderbouwing voor de inhoudelijke kern van de interventie. De interventie leidt tot een verbetering in skeletspiermassa, beenspierkracht en fysiek functioneren bij thuiswonende ouderen, 65 jaar of ouder, die krachtverlies ervaren. De studie van Van Dongen 2019 is een goede effectevaluatie met sterke bewijslasten laat effecten zien op de hoofddoelen van de interventie.

Interventie is beoordeeld door Commissie 4: Gezondheidsbevordering en preventie voor volwassenen en ouderen (RIVM)
Onderzoek

In de ProMuscle interventie ontvingen ouderen gedurende 24 weken progressieve krachttraining in combinatie met eiwit- of placebosupplementen. Resultaten lieten zien dat de spiermassa van deelnemers die de eiwitsupplementen ontvingen toenam, terwijl deze afnam in de deelnemers van de placebogroep10. De effectieve ProMuscle interventie is aangepast en geschikt gemaakt voor de real-life setting en getest in een pilotstudie9. Vervolgens zijn de effectiviteit en uitvoerbaarheid getest in een gerandomiseerd gecontroleerd multicenter onderzoek. Uit dit onderzoek bleek dat de interventie zorgde voor verbetering van spiermassa, spierkracht en fysiek functioneren, en dat het project goed uitvoerbaar en positief gewaardeerd werd door zowel deelnemers als professionals.

Eigenaar en contact
Eigenaar Wageningen UR
Contactpersoon Berber Dorhout, berber.dorhout@wur.nl, 0614615476
Esmée Doets, esmee.doets@wur.nl, 0317 480 262
Verwijzingen
Interventieoverzichten