SMARTsize

Naam interventie SMARTsize
Erkenningsstatus Goede aanwijzingen voor effectiviteit
Datum erkenning 24-03-2022
De interventie in het kort
Doelgroep

SMARTsize richt zich op volwassenen met overgewicht of obesitas en is ook geschikt voor mensen met minder gezondheidsvaardigheden en/of co-morbiditeit(en), zoals diabetes mellitus. De zorgprofessional bepaalt of het programma geschikt is voor de potentiële deelnemer. SMARTsize is niet geschikt voor mensen met een eetstoornis of ondergewicht.

Doel

SMARTsize richt zich op het verbeteren van eet- en beweeggedrag van mensen met overgewicht/obesitas. Deelnemers leren om adequate porties te consumeren en om te gaan met omgevingsinvloeden. Daarnaast richt het zich op verbeteren van beweeggedrag. Het doel is om minimaal 5% gewichtsverlies in een periode van 24 weken te realiseren.

Aanpak in het kort

SMARTsize bestaat uit een interactieve website, een homescreener, kookworkshops en individuele consulten. De deelnemer krijgt de verschillende onderdelen gedurende een periode van 24 weken aangeboden met tussenkomst van de zorgprofessional. Tijdens deze periode vinden ook de 3 kookworkshops plaats met ‘peers’ en een professional.

Uitvoering
Type organisatie

Voor de intake en de individuele afspraken is een spreekkamer nodig. De deelnemer gaat daarnaast zelf zelfstandig aan de slag met de website. Hiervoor heeft de deelnemer dan ook toegang tot een PC of smartphone met internet nodig. Voor de kookworkshop is een ruimte nodig met kookapparatuur en een gootsteen geschikt voor circa 7-10 deelnemers. Idealiter zijn er meerdere kooktoestellen zodat de deelnemer alleen of in duo’s kan oefenen. Indien er minder kooktoestellen zijn, worden de groepjes groter. Daarnaast is het handig om voor de theorie-onderdelen en het nuttigen van de maaltijd voldoende tafels en stoelen te hebben. Voor kookworkshops waarbij men alleen beschikking heeft over kookgerei zoals messen en

snijplanken is een aangepast draaiboek beschikbaar.

Diëtisten, leefstijlcoaches of praktijkondersteuners huisartsenpraktijk kunnen SMARTsize uitvoeren. Indien een eigen locatie voor de kookworkshop niet beschikbaar is, dan kan deze gehuurd worden bij bijvoorbeeld buurthuizen of scholen. Meer informatie hierover staat in het handboek.

Randvoorwaarden

Voor de uitvoering van de interventie dienen zowel de zorgprofessional als de deelnemer toegang tot internet te hebben. De materialen zijn toegankelijk op B1 Nederlands taal niveau en bevatten veel visuele elementen, waardoor ook geschikt voor mensen met lage gezondheidsvaardigheden. Daarnaast is voor de kookworkshop een ruimte nodig waar men gezamenlijk kan koken.

Een goede samenwerking met huisartsenpraktijken helpt bij het bereiken en vinden van deelnemers voor dit programma. Het informeren van stakeholders in de regio over de implementatie van SMARTsize is hier dan eerste stap. Bij interesse kan verkend worden op welke manier zij betrokken kunnen worden bij de implementatie. Er zijn allerlei SMARTsize wervingsmaterialen beschikbaar. De communicatie dient afgestemd te worden op de doelgroep.

Materialen

Interventiemateriaal deelnemer: website SMARTsize Me inclusief videoclips SMARTsize Me, Homescreener, werkbladen, materiaal voor de kookworkshop, Beweegcirkel

Implementatietools voor de zorgprofessional: voorbeelden van persberichten en informatiefolders, de website voor zorgprofessionals: www.smartsizeprofessionals.nl E-learning+licentie, Handboek SMARTsize, draaiboek en rekentool kookworkshop, blauwdruk voor implementatie.

 

Document(en)
Kwaliteit en effectiviteit
Erkenningsstatus Goede aanwijzingen voor effectiviteit
Datum erkenning 24-03-2022
Oordeel commissie

SMARTsize is een goed doordachte en uitgewerkte interventie, met een heldere en goed geactualiseerde onderbouwing. Het effectonderzoek laat zien dat de doelen bereikt worden. De interventie wordt continu verder ontwikkeld, met name door het bevorderen van de uitvoerbaarheid. Bredere implementatie buiten de onderzoekssetting zou een mooie volgende stap zijn.

Interventie is beoordeeld door Commissie 4: Gezondheidsbevordering en preventie voor volwassenen en ouderen (RIVM)
Onderzoek

De eerste versie van SMARTsize is geëvalueerd onder 278 mensen met overgewicht/obesitas (RCT: interventiegroep N=139, controle groep N=139) . (Poelman et al 2015) Deelname aan het programma leidde na drie maanden tot significant meer gewichtsverlies dan in de controle groep. De BMI van de deelnemers daalde met 6%, wat beschouwd wordt als klinisch relevant. Dit effect werd gemedieerd door portiecontrole-strategieën. De evaluatie van de tweede versie van SMARTsize (2019) toonde na 9 maanden een daling in BMI aan van 2,2 kg/m2. Deelnemers waardeerden de interventieonderdelen met cijfers tussen 7,2-8.0. Deze evaluatie laat zien dat SMARTsize goed geïmplementeerd kan worden.

Eigenaar en contact
Eigenaar VU - afdeling Gezondheidswetenschappen
Contactpersoon prof.dr. Ingrid Steenhuis, ingrid.steenhuis@vu.nl, 020 - 5986948
dr. Lies ter Beek, l.ter.beek@vu.nl, 020 59 87102
Verwijzingen
Interventieoverzichten
Themapagina’s