Klachtgerichte aanpak depressiepreventie

Naam interventie Klachtgerichte aanpak depressiepreventie
Erkenningsstatus Goed onderbouwd
Datum erkenning 25-03-2021
De interventie in het kort
Doelgroep

De doelgroep bestaat uit volwassenen van 18 jaar en ouder die last hebben van slaapproblemen, stress of piekeren en hier iets aan willen doen.

Doel

Het doel van de KMI’s is het verminderen of verhelpen van drie soorten aan depressie gerelateerde klachten: slaapproblemen, stress- en piekerklachten en daarmee een depressie te voorkomen.

Aanpak in het kort

In drie afzonderlijke groepscursussen staat steeds de aanpak van één klacht centraal: slaapproblemen, stress of piekeren, met respectievelijk 6, 3 en 4 wekelijkse bijeenkomsten van twee uur voor 6 tot 12 deelnemers. Deelnemers krijgen informatie aangeboden en technieken uit de (cognitieve) gedragstherapie (CGT), met elementen uit de oplossingsgerichte therapie, mindfulness en positieve psychologie.

Uitvoering
Type organisatie

De KMI’s worden uitgevoerd op de locatie van de aanbieder. Organisaties die de KMI’s kunnen aanbieden zijn onder meer: huisartspraktijken, instellingen voor de basis GGZ, sociale wijkteams en buurtteams. De KMI’s kunnen ook door zelfstandige GGZ-zorgprofessionals worden uitgevoerd.

Organisaties kunnen zelf kiezen hoeveel van de drie KMI’s ze willen aanbieden.

Randvoorwaarden

De volgende randvoorwaarden zijn essentieel voor een goede uitvoering van de KMI’s.

1. Draagvlak: Er moet voldoende belangstelling voor de KMI’s zijn onder de doelgroep en zij moeten worden geworven. Pas bij voldoende deelnemers kan een groep starten. Het behandelen van (lichte) psychische klachten is een expliciet onderdeel van de huisartsgeneeskunde sinds de basis-geestelijke gezondheidszorg in 2014 is ingevoerd. Dit bevordert de potentiële instroom via de huisartsenzorg.

2. Laagdrempeligheid: Laagdrempeligheid is heel belangrijk voor de interventie. Daarom zijn er geen strenge in- en exclusiecriteria voor deelname aan een KMI ten aanzien van de ervaren (slaap, pieker of stress) klachten. Zowel mensen met beginnende klachten als mensen met ernstigere klachten kunnen deelnemen. De nadruk ligt op cliëntgerichtheid; de persoonlijke beleving en wens van de cliënt staat altijd voorop en niet hoe zij scoren op een vragenlijst.

3.Faciliteiten en materialen: Een ruimte waar de deelnemers ongestoord kunnen werken. De cursussen moeten gegeven worden op een tijdstip dat de doelgroep schikt. Verder is het belangrijk dat de gebruikte cursusmaterialen begrijpelijk, acceptabel en toepasbaar zijn voor de doelgroep.

4. Achtergrondkenmerken van de doelgroep: Deelnemers dienen de Nederlandse taal voldoende te beheersen in woord en geschrift.

Materialen

Voor elke KMI is een handleiding voor cursusbegeleiders beschikbaar met een overzicht van de cursusopzet en uitleg over de opdrachten. Voor de KMI ‘Beter slapen doe je zo’ en ‘Minder piekeren’ is voor deelnemers een werkmap beschikbaar met informatie en huiswerkopdrachten. Deelnemers aan de KMI ‘Minder stress’ werken met het boek ’Druk, druk, druk’.

Document(en)
Kwaliteit en effectiviteit
Erkenningsstatus Goed onderbouwd
Datum erkenning 25-03-2021
Oordeel commissie

Klachtgerichte mini-interventies maakt gebruik van principes als CGT en oplossingsgericht werken, die al in veel studies effectief zijn gebleken. De opzet van de korte cursussen is duidelijk. Er is al veel ervaring opgedaan met deze interventie en er is regelmatig een train-de trainer cursus voor uitvoerders.

Interventie is beoordeeld door Commissie 4: Gezondheidsbevordering en preventie voor volwassenen en ouderen (RIVM)
Onderzoek

Een studie zonder controlegroep met een voor- en nameting laat zien dat alle KMI’s leiden tot een significante verbetering van de klachten waarvoor deze bedoeld zijn. Verder was er een afname van depressieve klachten bij deelnemers aan elk van de KMI’s. De gevonden effectgroottes zijn groot. Cursusbegeleiders evalueren de KMI’s positief.

Eigenaar en contact
Eigenaar Trimbos-instituut
Contactpersoon Jeanet Kramer, jkramer@trimbos.nl, 030 29 59 380
Verwijzingen
Interventieoverzichten
Themapagina’s