Elke stap telt

Naam interventie Elke stap telt
Erkenningsstatus Goed beschreven
Datum erkenning 01-12-2021
De interventie in het kort
Doelgroep

Elke stap telt’ is een laagdrempelig wandeltrainingsprogramma voor 55-plussers waarbij het opbouwen van de conditie en het stimuleren van sociale contacten centraal staan. Echter is na het uitvoeren van meerdere Elke stap Telt groepen in de afgelopen jaren gebleken dat we ons steeds meer gaan richten op 65-plussers. De interventie richt zich verder vooral op de niet-actieve, minder actieve ouderen. 

Doel

Na afloop van de interventie hebben de deelnemers een actievere leefstijl door wekelijkse beweegactiviteiten zoals wandelen uit te voeren en hebben zij tijdens de interventie één of meerdere nieuwe sociale contacten opgedaan waarmee ze wekelijks samen kunnen wandelen. Daarnaast zijn de deelnemers, na de interventie, doorgestroomd naar een wekelijks regulier aanbod in de buurt waardoor zij een actieve leefstijl behouden. Dit is gemeten door het afnemen van de evaluatievragenlijst.

Aanpak in het kort

Na een instaptest, wordt door middel van individuele opbouwplannen en een stappenteller gewerkt naar een persoonlijk doel. In dit opbouwplan staan weekprogramma’s beschreven, waarmee als de deelnemer die volgt, de deelnemer op een wetenschappelijk onderbouwde manier de conditie verbeterd.

De interventie duurt twaalf weken. Tijdens de eerste bijeenkomst wordt de wandeltest afgenomen. Op basis van de testresultaten wordt per deelnemer een instapniveau bepaald. Iedereen krijgt een stappenteller en een individueel opbouwprogramma. Het opbouwprogramma bestaat uit verschillende niveaus. Elk niveau duurt één week en bestaat uit een wandelschema waarin is aangegeven hoeveel stappen de deelnemer dagelijks moet zetten om het niveau te behalen.

 

Uitvoering
Type organisatie

De interventie wordt zo lokaal mogelijk georganiseerd en zo dicht mogelijk bij de deelnemers. Soort organisaties die de interventie kunnen uitvoeren zijn sport- of welzijnsorganisatie, eerstelijnszorgorganisaties en (atletiek)verenigingen met bijvoorbeeld een wandelafdeling.

 

B: Op welk soort locaties kan de interventie worden uitgevoerd en wat zijn hierbij belangrijke randvoorwaarden?

Een geschikte locatie voldoet aan de volgende voorwaarden:

  • dichtbij voor de doelgroep (liefst op loop of fietsafstand)
  • ruimte voor (gezellig) samenzijn, kopje koffie, uitleg van begeleider of informatiebijeenkomst
  • veilige buitenruimte dichtbij voor het uitvoeren van de wandeltest
  • bij voorkeur gelegen dichtbij een interessant wandelgebied, zoals park, of groene buitenomgeving.

Het kan de eigen locatie zijn van een sport- of welzijnsorganisatie, maar ook een buurt-/dorpshuis, wijkcentrum, verzorgingshuis of sportkantine. Van belang is vooral aan te sluiten bij de doelgroep, waardoor bv. buurthuis, fysiotherapiepraktijk met praktijkruimte of verzorgingshuis passender is indien met oudere of kwetsbare doelgroepen gewerkt wordt, daar waar een (sport)kantine geschikter is wanneer de doelgroep vitaler is.

Het is wel van belang dat de afstand én het wandelen en de sportieve omgeving als uitgangspunt wordt genomen in de keuze voor de locatie, boven bijvoorbeeld de inzet van de eigen locatie in een minder geschikte omgeving (qua afstand tot de deelnemers, of qua bebouwing / groen)

Uit onderzoek van Vries, de., Nieuwenhuijzen & Farjon (2017), blijkt dat mensen buiten gelukkiger zijn dan binnen. En als ze buiten zijn, zijn ze gelukkiger in een omgeving die overwegend natuurlijk is dan in een overwegend bebouwde omgeving.

Randvoorwaarden

De deelnemers komen wekelijks bij elkaar. Hiervoor is een ruimte voor minimaal 15 personen nodig met de mogelijkheid om koffie en thee te drinken en voorlichting te geven. Het is belangrijk dat deze ruimte gemakkelijk te bereiken is en toegankelijk is voor senioren.

 

Verder is samenwerking tussen de gemeente, sport- of welzijnsorganisatie en woonzorgcentra belangrijk. Door samen te werken, kunnen meer ouderen worden bereikt en is de kans groot dat er (meerdere) groep(en) gaan starten.

Materialen
  • 19 stappentellers (4 extra stappentellers voor de begeleiders);
  • 16 opbouwplannen;
  • 15 keycords;
  • 15 scorekaartjes;
  • 15 pennen;
  • USB met basisdocumenten.

Basisdocumenten (voorbeelden):

  • draaiboek (handleiding voor lokale organisaties (zie document ‘Draaiboek Elke stap Telt’);
  • formulier ‘hoe ziet mijn week eruit’;
  • certificaten;
  • voorbeeld pr-materiaal;
  • handleiding afnemen instaptest;
  • werkbladen verzamelstaat instaptest;
  • presentatie ‘Waarom bewegen moet’;
  • registratieformulieren;
  • tips wandelen in groep;
  • evaluatieformulier;

Voor de uitvoering van de wandeltest zijn nog nodig (zelf aanschaffen of regelen):
6 pionnen, stopwatch en meetlint 20 meter.

Kwaliteit en effectiviteit
Erkenningsstatus Goed beschreven
Datum erkenning 01-12-2021
Interventie is beoordeeld door Praktijkbeoordelaars Kenniscentrum Sport
Onderzoek

Uit onderzoek is gebleken de positieve gezondheid van de deelnemers gemiddeld is gestegen met 1.3 punten (SportZeeland, 2019). De deelnemers zijn actiever geworden; zo antwoordde ruim 1/3e van de respondenten tijdens de eerste bijeenkomsten nog negatief op de vraag of zij voldoende actief waren. Na zes weken antwoordden alle respondenten al positief op deze vraag. Aan het eind van hetproject was deze situatie nog onveranderd.

 

Daarnaast is het aspect ‘meedoen’ (waaronder sociale contacten, erbij horen, samen leuke dingen doen) tijdens het wandelproject met anderhalve punt is gestegen. Hiermee is dit aspect de gedeelde
grootste stijger binnen de ‘positieve gezondheid’ van de deelnemers.

Eigenaar en contact
Eigenaar SportZeeland
Contactpersoon Dennis Plantinga, d.plantinga@sportzeeland.nl, 0113 277 133
Rianne Schröder, r.schroder@sportzeeland.nl, 0113 277 133
Verwijzingen
Interventieoverzichten