Preventie van langdurig ziekteverzuim en depressie bij werknemers met een hoog risico

Naam interventie Preventie van langdurig ziekteverzuim en depressie bij werknemers met een hoog risico
Erkenningsstatus Goede aanwijzingen voor effectiviteit
Datum erkenning 18-04-2019
De interventie in het kort
Doelgroep

De interventie is specifiek ontwikkeld voor werknemers die momenteel niet verzuimen, maar wel geïdentificeerd zijn met een hoog risico om in de toekomst te gaan verzuimen en die tevens milde tot ernstige depressieve klachten hebben.

Doel

Het doel van de preventieve interventie is tweeledig: ten eerste het voorkomen van langdurig ziekteverzuim en ten tweede het reduceren van depressieve klachten.

Aanpak in het kort

Het interventiekader bestaat uit cognitieve gedragstherapie en daarbij gekozen voor de specifieke variant van probleemoplossende therapie. De interventie is opgebouwd uit 2 delen. Het basisdeel betreft 7 individuele sessies, probleemoplossende therapie, toegespitst op de doelgroep. Het optionele specifieke deel bestaat uit maximaal 5 individuele sessies, waarin cliënt zelf onderwerpen aangeeft.

Uitvoering
Type organisatie

De hier beschreven interventie betreft een vorm van gesprekstherapie die zowel bij de behandelaar (extern) als op locatie (intern), zijnde de werkplek van de werknemer, uitgevoerd zou kunnen worden. De ervaring leert dat de deelnemers de interventie bij voorkeur extern volgen.

De uitvoering van de interventie is voorbehouden aan gediplomeerde psychologen met werkervaring op CGT gebied. De interventie zelf kent geen restricties met betrekking tot het opleidingsniveau en/of het beroep van de deelnemers aan de interventie. Omdat de interventie in de arbeidsgeneeskundige context plaatsvindt, is samenwerking met een arbodienst onontbeerlijk, ook om de interventie onder het medisch geheim te laten vallen.

Randvoorwaarden

Bij de uitvoering van de interventie is een nauwe samenwerking met de arbodienst van de organisatie/het bedrijf waar de werknemer werkzaam is, onontbeerlijk. Belangrijkste reden hiervoor is dat zowel de screening, toeleiding, alsmede de interventie, onder medisch geheim dienen te vallen, om zodanig de privacy van de betreffende werknemer te garanderen en de deelname aan de (vrijwillige) interventie te verhogen.

Een andere randvoorwaarde betreft dat de screening uitgevoerd dient te worden in het gehele bedrijf, of gehele vestiging in geval het bedrijf meerdere vestigingen heeft, dit om te voorkomen dat mogelijk de suggestie gewekt zou kunnen worden dat specifieke bedrijfsonderdelen of vestigingen bijzondere aandacht verdienen. Om dezelfde reden dient er ook niet geselecteerd te worden op geslacht, leeftijd of opleidingsniveau.

Verder heeft de praktijk uitgewezen dat indien de kosten van de interventie niet voor rekening komen voor de werknemer dit bevorderlijk is voor de deelname aan de interventie.

Materialen

Er is een protocol beschikbaar voor de behandelaar, als ook werkboeken voor de cliënten. Daarnaast zijn er ook sessieregistratieformulieren beschikbaar, waarop de behandelaar kan bijhouden welke onderdelen per therapiesessie zijn behandeld en wat er inhoudelijk aan bod is gekomen

Document(en)
Kwaliteit en effectiviteit
Erkenningsstatus Goede aanwijzingen voor effectiviteit
Datum erkenning 18-04-2019
Oordeel commissie

Deze interventie richt zich op het voorkomen van depressieve klachten en langdurig ziekteverzuim bij werknemers en wordt voor de tweede keer erkend. De interventie laat duidelijk effecten zien op depressieve klachten en ziekteverzuim en is nog steeds relevant.
De interventie lijkt lastig breder te implementeren. De commissie beveelt aan recent onderzoek te gebruiken om de interventie beter toepasbaar te maken voor de praktijk.

Interventie is beoordeeld door Commissie 4: Gezondheidsbevordering en preventie voor volwassenen en ouderen (RIVM)
Onderzoek

In 2007/2008 werd een RCT uitgevoerd naar de effectiviteit van de preventieve interventie op het voorkomen van langdurig ziekteverzuim en depressie. Werknemers van ABN AMRO Bank met een hoog risico op verzuim en milde tot ernstige depressieve klachten werden gerandomiseerd over interventie- en controlegroep. Na 12 maanden had de interventiegroep gemiddeld 27,5 en de controlegroep 50,8 verzuimdagen (p=0.017). Tevens was er een reductie van >40% van de proportie werknemers met een langdurige verzuimperiode (>28 verzuimdagen).

Depressieve klachten lieten een significante en klinisch relevante afname zien na 12 maanden in de interventiegroep, terwijl de controlegroep een toename van klachten liet zien.

Eigenaar en contact
Eigenaar Universiteit Maastricht, vakgroep Epidemiologie
Contactpersoon Prof. dr. IJ. Kant, IJ.Kant@maastrichtuniversity.nl, 0433882381/2378
Verwijzingen
Interventieoverzichten