Revalidatie Sport en Bewegen

Naam interventie Revalidatie Sport en Bewegen
Eigenaar Stichting Special Heroes Nederland
Laatst gepubliceerd 28-03-2019
Algemene informatie
Korte omschrijving

Revalidatie, Sport en Bewegen (RSB) is een interventie die inzet op sport- en beweegstimulering in revalidatie-instellingen zowel tijdens de revalidatiebehandeling als gedurende de eerste 3 maanden in de thuissituatie. Een speciaal hiervoor aangestelde sport- en beweegconsulent organiseert beweeggroepen en kennismakingslessen binnen de revalidatie-instelling en onderhoudt een netwerk met gemeenten en lokale sport- en beweegaanbieders. Sport en bewegen wordt integraal onderdeel van de revalidatiebehandeling, onder andere door het opnemen van individuele sport- en beweegdoelen in het behandelplan en het inrichten van een interne doorverwijsstructuur. De sport- en beweegconsulent geeft revalidanten persoonlijk advies op maat ten aanzien van bewegen en verzorgt een warme overdacht naar lokaal sport- en beweegaanbod. Na ontslag ontvangt de (ex)revalidant 2-4 (telefonische) counseling gesprekken met de sport- en beweegconsulent gericht op het duurzaam en zelfstandig volhouden van het sport- en beweeggedrag in de thuissituatie. Managers van revalidatie-instellingen zijn betrokken als projectleider. Zij faciliteren de implementatie van RSB en bewaken de voortgang en de resultaten door middel van een digitale registratietool.

Doel

Deelnemers ontwikkelen tijdens revalidatie een actieve leefstijl (i.e. deelnemers voldoen aan de Beweegrichtlijnen en/of sporten wekelijks) en behouden deze tot 1 jaar na revalidatie.

Vorm van preventie
  • Selectieve preventie
Website(s)
Contactperso(o)n(en)
Naam Erna Mannen
Organisatie Stichting Special Heroes Nederland
E-mailadres emannen@specialheroes.nl
Telefoonnummer organisatie 06 1095 4776
Naam Hans Leutscher
Organisatie Stichting Special Heroes Nederland
E-mailadres hleutscher@specialheroes.nl
Telefoonnummer organisatie 06 1095 4776
Kwaliteit en effectiviteit
Erkenningsstatus Goed onderbouwd
Datum beoordeling 14-02-2019
Oordeel commissie

In zijn algemeenheid is de interventie zeer goed beschreven. De uitgebreide onderbouwing van Revalidatie, Sport en Bewegen is vooral sterk in de consequente uitwerking op twee niveaus: de einddoelgroep en de uitvoerende organisatie. De opgenomen casussen zijn zeer verhelderend.

 

Uitvoerbaarheid interventie

Aan alle uitvoeringsvoorwaarden wordt voldaan. Er zijn uitgebreide materialen voor de uitvoering beschikbaar, waarbij e.e.a. is aangepast naar aanleiding van procesevaluatie.  De complexiteit van het programma maakt wel dat er een zeker afbreukrisico in de uitvoerbaarheid zit.

Aanpak in het kort

Voorbereiding: projectleider aanstellen en projectplan maken.

Implementatie

  • Intakegesprek sport en bewegen
  • Sport en bewegen tijdens de behandeling
  • Persoonlijk adviesgesprek aan het einde van de behandeling
  • (Telefonische) counseling tot 3 maanden na ontslag

Monitoring en evaluatie: door middel van digitale registratietool of indicatoren in Elektronisch Patiënten Dossier.

Doelgroep

De doelgroep van het programma Revalidatie, Sport en Bewegen (RSB) zijn mensen met een lichamelijke beperking en/of chronische aandoening die klinisch danwel poliklinisch revalideren. Het programma is geschikt voor zowel volwassenen als kinderen, maar aangezien het totaal aantal revalidanten voor ongeveer 80% uit volwassenen bestaat, zijn kinderen in de minderheid.

Materiaal in het kort
  • Format Licentie overeenkomst, Format Samenwerkingsovereenkomst, Format voor het opstellen van een projectplan
  • Handboek Revalidatie, Sport en Bewegen
  • Boekje voor revalidanten ‘Mijn beweegredenen’
  • Promotiematerialen zoals filmpjes, factsheets, pratijkvoorbeelden
  • Digitale registratietool
  • Patiëntfolder
Onderzoek

Sinds 1997 zijn meerdere onderzoeken naar RSB verschenen, waaronder twee proefschriften. Wij beperken ons hier tot de meest recente procesevaluatie.

In de periode 2013-2015 hebben 6.536 revalidanten deelgenomen aan het programma in 26 revalidatie-instellingen. Voor de procesevaluatie is gebruik gemaakt van gegevens uit de online registratietool van 5.873 revalidanten en interviews met 38 professionals. Het programma wordt door zowel de professionals als door de revalidanten hoog gewaardeerd (>8.0). Succesfactoren: aandacht voor bewegen en sport binnen alle lagen van de organisatie, gemotiveerde professionals, trainingen en bijscholingen motiverende gespreksvoering, kennisdelingsbijeenkomsten. Aandachtspunten: flexibiliteit in uitvoering richtlijnen, optimaliseren overdracht bij wisseling professionals, monitoring en evaluatie.

Document(en)
Thema
Leefstijlonderwerpen
  • Lichamelijke activiteit / beweegstimulering
  • Sport
Lichamelijke gezondheid
  • Bewegingsstelsel / reuma
  • Bloeddruk / cholesterol / hart- en vaatziekten
  • Erfelijke en aangeboren aandoeningen
  • Kanker
  • Luchtwegaandoeningen
Sociaal gedrag en relaties
  • Participatie / empowerment
Lichaam lichamelijke handicap en chronische aandoening
Setting
Setting
  • Sportorganisatie / sportvereniging
  • Wijk / faciliteiten in de wijk
  • Niet-eerstelijnszorg
Doelgroep
Leeftijd 5 tot 99
Geslacht Beide
Doelgroep
  • Mensen met een beperking
  • Chronisch zieken
  • Samenwerkingspartners
  • Sport- en beweegprofessionals
Methodiek
Activiteiten en methodieken
  • Beweegaanbod
  • Coaching / intervisie / telefonische ondersteuning
  • Scholing professionals / train de trainer
  • Spreekuur / consult
  • Voorlichting op maat
  • Workshop / cursus / voorlichtingsbijeenkomst
  • Aanpassen buitenomgeving
  • Er wordt gebruik gemaakt van counseling obv motiverende gespreksvoering
Beleid / ketenontwikkeling / organisatie
  • Advies / consultatie
  • Beleidsontwikkeling / (beleids)sessies
  • Draagvlak creĆ«ren
  • Ketenaanpak / ketenvorming
  • Monitoring
  • Netwerkontwikkeling
  • Procesgerichte interventie
  • Verankering
Community-ontwikkeling
  • Lotgenotencontact
  • Participatie
Documenten
Documenten en materialen
  • Cd / dvd / video / film
  • Evaluatieverslag
  • Folder / brochure / flyer
  • Handleiding
  • Poster
  • Projectplan
  • Artikel (krant / tijdschrift)
Betrokken organisaties
Financier
Soort financier
  • Eigen instellingsmiddelen
  • Nationale overheid
Evaluatie en ontwikkeling
Evaluatie type
  • Effectevaluatie
  • Kosteneffectiviteit
  • Procesevaluatie
Succesfactoren van deze interventie

- samenhang tussen het beweeggedrag, gezondheidsbeleving en zorgkosten

Revalidanten die meer bewegen hebben hogere gezondheidsbeleving en   lagere zorgkosten.

- draagvlak en betrokkenheid van (revalidatie)artsen

- inzet kernonderdelen van een wetenschappelijk gefundeerde aanpak, aanpassen aan de lokale omstandigheden

- samenwerking met professionals binnen en buiten de organisatie om zo kennis en ervaringen met elkaar uit te wisselen

Aandachtspunten van deze interventie

- counseling op maat: op basis van verschillende patiëntenkenmerken zijn drie patientprofielen geconstrueerd die aanknopingspunten geven voor counseling op maat

- aandacht voor pacing (energieverdeling) en vermoeidheidsklachten

- meer aandacht voor ontwikkelen van (integraal) gezondheids(zorg)beleid, landelijk en regionaal

 

Toekomstige ontwikkeling

- van sportloket naar leefstijlloket. Het belang van begeleiden naar actieve leefstijl is aangetoond. Gezonde leefstijl gaat over beweeggedrag, voedingsgedrag, rookgedrag, alcoholgedrag. Een bredere aanpak heeft de potentie om nog effectiever te zijn om gezondheidsbeleving en participatie te verbeteren.

Uitvoeringslocatie
Schaal van uitvoering Landelijk
Omgeving
Is er een beheer- en onderhoudsplan gekoppeld aan deze interventie? Nee
Met welk beleid heeft deze interventie een relatie?
  • Gezondheid
  • Sport
  • Welzijn
Is er een koppeling tussen fysiek, ruimtelijke aanpassingen (hardware)
en activiteitenaanbod, communicatie of begeleiding (software)
Nee
Omschrijving aanpassingen in de fysieke omgeving (hardware)

nvt

Omschrijving welke activiteiten, communicatie of begeleiding zijn ingezet (software)

Revalidatie-instellingen worden bij de implementatie van de methodiek Revalidatie, Sport en Bewegen ondersteund door de programmacoördinator Revalidatie, Sport en Bewegen van Stichting Onbeperkt Sportief. Deze draagt onder andere zorg voor:

  • Een intake;
  • Vastleggen samenwerkingsafspraken in een samenwerkingsovereenkomst;
  • In overleg opstellen van een projectplan;
  • Ondersteuning en advisering (kennis en expertise) bij de implementatie en uitvoering;
  • Monitoring.

Voor meer informatie zie handboek.

Schaalniveau Gemeente
Bestaande of nieuwe wijk of gebied Bestaand(e) wijk of gebied
Openbaar toegankelijk Beperkt
Tijdelijk of definitief van aard Definitief
Welke plek
  • Revalidatie-instelling
Verwijzingen
Interventie verwijzingen
Thema verwijzingen