SchoolsOUT - seksuele en genderdiversiteit op school

Naam interventie SchoolsOUT - seksuele en genderdiversiteit op school
Erkenningsstatus Goed onderbouwd
Datum erkenning 26-11-2020
De interventie in het kort
Doelgroep

Alle VO-leerlingen vormen de doelgroep. Er is specifiek aandacht voor leerlingen die zich (ook) aangetrokken voelen tot dezelfde sekse of te maken hebben met andere vormen van seksuele en genderdiversiteit. Intermediaire doelgroepen zijn onder andere directies en medewerkers van scholen, bestuurders van scholenkoepels en politiek verantwoordelijken en ambtenaren voor het emancipatie- en onderwijsbeleid.

Doel

SchoolsOUT wil een positieve norm realiseren omtrent seksuele en genderdiversiteit op scholen. Leerlingen en medewerkers weten dat er naast heteroseksuele ook LHBTIQ+ mensen zijn, vinden dit normaal, laten zich niet negatief over hen uit, behandelen hen niet anders en staan open voor contact zoals met anderen. Dit draagt uiteindelijk bij aan een veiliger schoolklimaat voor iedereen.

Aanpak in het kort

SchoolsOUT volgt 2 sporen die elkaar versterken:

  1. Ondersteuning op maat aan scholen met een breed scala aan interventies om tegemoet te komen aan hun uiteenlopende wensen, vragen en mogelijkheden.
  2. Gemeenschappelijke regionale en gemeentelijke activiteiten met projectpartners, scholen, bovenschoolse besturen en de politiek om het creëren van een veilig en LHBTIQ+ positief schoolklimaat op de afzonderlijke scholen te ondersteunen en te stimuleren.
Uitvoering
Type organisatie

Projectleider
In de hier geschetste situatie is de projectleider in dienst van de GGD. Binnen de GGD werkt zij nauw samen met de collega’s die actief zijn in het kader van de Gezonde School.

Ook andere organisaties kunnen de projectleiding handen en voeten geven, zolang de projectleider voldoet aan de eisen zoals die bij het volgende onderdeel zijn geformuleerd.

Scholen
SchoolsOUT bekijkt samen met afzonderlijke scholen welke activiteiten en interventies toegepast worden. De meeste interventies zijn geschikt voor leraren om uit te voeren in een klaslokaal. In het geval van interactief theater of een workshop wordt doorgaans gebruik gemaakt van een aula, gymzaal of kantine. Op de scholen kunnen uiteenlopende partijen bij de aanpak betrokken zijn, zoals de directie, leraren, leerlingen, de ouderraad, schoolmaatschappelijk werkers, vertrouwenspersonen en mentoren – ieder vanuit de eigen positie.

Aanbieders
Partners die de interventies uitvoeren zijn:

  • Jongeren van de COC-voorlichtingsgroep (jaarlijks ongeveer 100 voorlichtingen), maar dit kunnen even goed andere voorlichters zijn zolang zij (ervarings)deskundigheid hebben over seksuele en genderdiversiteit.
  • Een geselecteerde groep van aanbieders van met name theatervoorstellingen, die zelf ook eigenaar zijn van de producties.

In de praktijk blijkt dat interactieve werkvormen met ervaringsdeskundigen veel effect sorteren, dus het is van belang om daar rekening mee te houden bij de samenwerkingspartners.

Randvoorwaarden

Organisatorische en contextuele randvoorwaarden zijn essentieel voor een goede uitvoering. De intermediaire en randvoorwaardelijke doelen van SchoolsOUT zijn gebaseerd op de 10 procesindicatoren voor effectieve gezondheidsbevordering die zijn opgesteld in het kader van het Referentiekader Gezondheidsbevordering (Hekkink et al., 2007). In feite maken deze procesindicatoren integraal onderdeel uit van SchoolsOUT.

Zo is er sprake van:

  • Een implementatieplan.
  • Een gemeentebrede ondersteuning die aantoonbaar is in 1) een convenant tussen gemeente, onderwijs, belangenorganisaties en GGD en 2) een begeleidingscommissie met deze stakeholders op bestuurlijk niveau voor draagvlak, support en het verankeren van eigenaarschap.
  • Politieke steun en commitment van de gemeente via een inbedding in het Gezonde School-beleid en in een breder LHBT-beleid als onderdeel van het lokale beleid.
  • Structurele financiering voor een projectleider voor telkens een periode van 3 jaar.
  • Een groot netwerk van structurele samenwerkingspartners die interventies uitvoeren en producten aanbieden, zoals theatergroepen en COC-voorlichters.
  • Participatie van de doelgroep en de intermediaire doelgroep.
  • Innovatiekracht en gerichte aandacht daarvoor.
  • Een monitorsysteem om de voortgang te meten en resultaten van de inspanningen zichtbaar te maken (Gezondheidsmonitor Jeugd).
Materialen
  • Een uitgebreid handboek over de achtergrond en de werkwijze van SchoolsOUT met onder meer een ‘menukaart’ met uiteenlopende interventies die op maat ingezet kunnen worden bij scholen.
  • Een website met een beschrijving van de aanpak, filmpjes en ook hier een menu met de interventies: www.schoolsoutweb.nl.
Document(en)
Kwaliteit en effectiviteit
Erkenningsstatus Goed onderbouwd
Datum erkenning 26-11-2020
Oordeel commissie

De commissie vindt SchoolsOUT een mooie, goed uitgewerkte interventie. Ze is vooral erg positief over de integrale aanpak die op maat wordt ingezet, afhankelijk van de behoefte van scholen. SchoolsOUT is goed uitvoerbaar, met daarbij de inzet van de projectleider als belangrijke verbinder. De interventie is theoretisch sterk onderbouwd. Keerzijde van het programma op maat is dat de onderbouwing niet ingaat op de meerwaarde van specifieke interventies. De interventie wordt tot dusver alleen uitgevoerd in Nijmegen.

Interventie is beoordeeld door Commissie 2: Jeugdgezondheidszorg, preventie en gezondheidsbevordering (voor jeugd) (RIVM)
Onderzoek
  • De vierjaarlijkse Gezondheidsmonitor Jeugd onder alle VO-leerlingen (uit 2003, 2007, 2011, 2015 en 2019) toont een (sterke) verbetering in de positieve norm ten aanzien van seksuele diversiteit. Regiovergelijkend onderzoek toont aan dat SchoolsOUT bijdraagt aan de acceptatie van seksuele diversiteit.
  • Aanvullende effectiviteitsonderzoeken uit 2013 en 2020 tonen aan dat een hogere mate van SchoolsOUT-implementatie bijdraagt aan het verkleinen van de sociale afstand die leerlingen bewaren tot een LHBT-klasgenoot. Ook blijkt dat SchoolsOUT de meeste invloed heeft bij groepen leerlingen die bij aanvang van een interventietraject het meest negatief waren over seksuele diversiteit.
  • Wat de uitvoering van SchoolsOUT betreft, is onderzoek gedaan in de vorm van procesevaluaties in 2013, 2015 en 2018 en een casestudy in 2020. Deze onderzoeken laten telkens verbeteringen zien, zowel kwantitatief als kwalitatief, en bieden inzicht in de implementatie. De casestudy laat zien hoe de implementatiemaat zich verhoudt tot de uitkomstmaat.
Eigenaar en contact
Eigenaar GGD Gelderland-Zuid
Contactpersoon Ursela van Dijk, schoolsout@ggdgelderlandzuid.nl, 088 144 7114
Nancy Schouten, schoolsout@ggdgelderlandzuid.nl, 088 144 7114
Verwijzingen
Interventieoverzichten
Themapagina’s