PLAYgrounds 6-12 jaar

Naam interventie PLAYgrounds 6-12 jaar
Erkenningsstatus Goede aanwijzingen voor effectiviteit
Datum erkenning 03-10-2019
De interventie in het kort
Doelgroep

De doelgroep is kinderen van de basisschool van groep 3 t/m 8, dus in de leeftijd van 6 tot en met 12 jaar. De effectiviteit van de interventie is bepaald tijdens de ochtendpauze (10 uur), maar de interventie is ook inzetbaar tijdens de middagpauze (rond 12 uur) en zelfs bruikbaar in een BSO-setting.

Doel

Het doel van de interventie is om kinderen dagelijks minimaal 15 minuten matig intensief actief te laten newegen op het schoolplein tijdens de ochtendpauze (rond 10 uur). Uit onderzoek blijkt dat 60% van de kinderen niet voldoende actief is tijdens het buitenspelen.

Aanpak in het kort

Het schoolplein wordt fysiek aangepast, zodat er een duidelijke structuur is met veel differentiatiemogelijkheden. Daarnaast wordt actief gebruik van het schoolplein gestimuleerd door a) roostering, b) spelmateriaal passend bij de leeftijd en motorische ontwikkelingsfase, c) een actieve rol van de
begeleider / leerkracht en d) ondersteunende gymlessen

Uitvoering
Type organisatie

De interventie kan uitgevoerd worden op primair onderwijsscholen door het schoolteam (o.a. leerkrachten en vakleerkrachten) aan de hand van de ondersteunende documenten (zie bijlage 1 t/m 6) van de interventie.

De interventie kan ondersteund worden door Gezonde School adviseurs (of Gezondheids Adviseurs zoals ze bij de Gemeente Amsterdam heten). Voor deze organisaties is een cursustraject (train-de-trainer) om de nodige kennis en ervaring op te doen. Bij het volgen van het train-de-trainer traject wordt de ‘map handleiding Adviseurs’ beschikbaar gesteld. De cursus wordt verzorgd door de scholingsorganisatie PLAYgrounds en staat uitgewerkt bij opleiding en competenties van de uitvoerders. N.B. Een GS adviseur of GA kan PLAYgrounds ook inschakelen voor workshops.

Fase Begeleiding door GS adviseur

  1. Gezamenlijke observatie + verwerking tevredenheidsmetingen met werkgroep
  2. Ondersteuning werkgroep m.b.t. plan van aanpak en implementatie
  3. Maandelijkse observatie buitenspelen
  4. Gezamenlijke observatie en evaluatie buitenspelen met de werkgroep. Advies m.b.t. aanpassingen
  5. Ondersteuning van werkgroep in borgingsfase

Daarnaast kunnen scholen ook gebruik maken van een begeleidingstraject door de scholingsorganisatie PLAYgrounds. PLAYgrounds neemt met name werk uit handen van de werkgroep en zorgt voor een kwalitatief hoger niveau van implementatie en borging onder andere door middel van workshops voor het schoolteam en coaching-on-the-job.

Fase Begeleiding door scholingsorganisatie PLAYgrounds

  1. Gezamenlijke observatie + verwerking tevredenheidsmetingen met werkgroep
  2. Ondersteuning werkgroep m.b.t. plan van aanpak en implementatie. Aanpassing plein, bestelling spelmateriaal. Inspiratieworkshop schoolteam
  3. Maandelijkse observatie buitenspelen en coaching-on-the-job van leerkrachten tijdens het buitenspelen
  4. Gezamenlijke observatie en evaluatie buitenspelen met de werkgroep. Advies m.b.t. aanpassingen. Vertaling naar praktische handvatten in verdiepingsworkshop
  5. Ondersteuning van werkgroep in borgingsfase. Mogelijkheid tot halfjaarlijkse observatie, evaluatie en verdiepingsworkshops
Randvoorwaarden

Het schoolteam moet gemotiveerd zijn om een actieve rol te nemen in de begeleiding van het buitenspelen. Draagvlak is dus een eerste voorwaarde. De werkgroep moet ruimte krijgen in de taaklast om de interventie voor te bereiden en implementeren (2 uur per persoon per week in fase 1, 2 en 3, totaal 20 weken) en om te borgen (1 uur per persoon per 2 weken in fase 4 en 5, totaal 20 weken).
Daarnaast moeten er financiële middelen beschikbaar zijn, ook op lange termijn (onderhoud materiaal, bijscholen etc). Vaak is er ondersteuning vanuit een gezondheidsbevorderende organisatie of Gemeente voor de implementatie van de interventie. Vooraf wordt met de school een samenwerkingscontract afgesloten, waarin afspraken worden gemaakt over de borgingsfase.

Materialen

Er is een handleiding beschikbaar (inclusief analyse huidig gebruik plein en checklist voorbereiding) om een plan van aanpak te maken. De school kan daarnaast gebruik maken van een begeleidingstraject door een Gezonde School adviseur of de scholingsorganisatie PLAYgrounds. Daarnaast kan het schoolplein fysiek worden aangepast en spelmateriaal worden geleverd.

Document(en)
Kwaliteit en effectiviteit
Erkenningsstatus Goede aanwijzingen voor effectiviteit
Datum erkenning 03-10-2019
Oordeel commissie

De interventie PLAYgrounds heeft als doel 6-12 jarige kinderen te stimuleren elke dag minimaal 15 min matig intensief lichamelijk actief te zijn op het schoolplein. De commissie vindt het een heldere beschrijving en een mooie interventie. Het bewijs voor effectiviteit van de interventie op korte termijn is onderzocht met een goed onderzoeksdesign en zijn indrukwekkend te noemen. De effecten op de lange termijn, zijn nog niet onderzocht. Op basis van deze informatie heeft de commissie besloten de interventie te erkennen als Waarschijnlijk Effectief op de korte termijn.

Interventie is beoordeeld door Commissie 2: Jeugdgezondheidszorg, preventie en gezondheidsbevordering (voor jeugd) (RIVM)
Onderzoek

Uit de effectevaluatie bleek dat kinderen in de interventiegroep intensiever bewegen op het schoolplein en dat dit effect gedurende het schooljaar blijft bestaan. Uit de procesevaluatie in 2013 (met RE-AIM) kwam naar voren dat het programma simpel is om te implementeren en goed onderhouden kan worden. Uit de procesevaluatie van de afgelopen 5 jaar blijkt dat gebruikers tevreden zijn over de merkbare effecten van de interventie en dat de hoofddoelstelling, ook op langere termijn, wordt gehaald.

Daarnaast blijkt uit de internationale literatuur en uit Nederlands participatieonderzoek onder basisschoolleerlingen dat de interventie PLAYgrounds kwalitatief sterk is en aansluit bij de behoeften van leerlingen.

Eigenaar en contact
Eigenaar Amsterdamse Academie voor Lichamelijke Opvoeding
Contactpersoon Mirka Janssen, mirka@playgrounds.nu, 06 2115 8173
Verwijzingen
Interventieoverzichten
Themapagina’s