DOiT (Dutch Obesity Intervention in Teenagers)

Naam interventie DOiT (Dutch Obesity Intervention in Teenagers)
Eigenaar Kenmerk Educatief
Laatst gepubliceerd 24-09-2018
Algemene informatie
Korte omschrijving

DOiT (Dutch Obesity Intervention in Teenagers) is een interventie gericht op het verlagen van overgewicht bij vmbo-leerlingen. DOiT beoogt deze doelstelling te behalen door het aanzetten van een blijvende positieve gedragverandering gericht op gezonde voeding en voldoende bewegen.

Het lespakket bestaat uit 12 lessen verzorging/ biologie en 4 gymlessen. Deze lessen zijn verdeeld over twee schooljaren. Daarbij is DOiT flexible uit te voeren door de docenten vanwege de uitgebreide docentenhandleiding, alternatieve opdrachten, aanvullend lesmateriaal en extra lessen.

Doel

Het doel van DOiT is het voorkomen van obesitas bij kinderen en jongeren op het VMBO, door blijvende positieve gedragsverandering met betrekking tot gezonde voeding en voldoende beweging.

Vorm van preventie
  • Universele preventie
Website(s)
Contactperso(o)n(en)
Naam Tonny Klinkien
Organisatie Kenmerk Educatief
E-mailadres info@kenmerk.nl
Telefoonnummer organisatie 085-0475700
Kwaliteit en effectiviteit
Erkenningsstatus Goed onderbouwd
Datum beoordeling 14-12-2010
Interventie is beoordeeld door Commissie 2: Jeugdgezondheidszorg, preventie en gezondheidsbevordering (voor jeugd) (RIVM)
Aanpak in het kort

Het DOiT-lespakket bestaat uit 12 lessen verzorging/ biologie en 4 gymlessen, die verdeeld zijn over twee schooljaren. Het lespakket is les vervangend voor de bestaande lessen over voeding en beweging en is door docenten zelfstandig uit te voeren. De lessen sluiten aan bij de algemene onderwijsdoelen en zijn onder te brengen bij de verschillende kerndoelen van de vakken verzorging/ biologie en lichamelijke opvoeding.

De speerpunten van het programma zijn het verminderen van de inname van frisdranken en ongezonde snacks, het verminderen van zittend gedrag en het bevorderen van meer lichamelijke activiteit. Uit de literatuur blijkt dat deze vier gedragingen gerelateerd zijn aan het ontstaan en in stand houden van overgewicht. Om gedragsverandering op individueel niveau te ondersteunen tracht het programma de leerlingen bewust te laten worden van de invloed van omgevingsfactoren op hun eigen gedrag, zoals het kantineassortiment, het lokale sportaanbod of de rol van de eigen thuisomgeving.

Doelgroep

DOiT is ontwikkeled voor leerlingen in het eerste en tweede leerjaar van het vmbo.

Materiaal in het kort

De volgende materialen zijn beschikbaar:

  • twee lesboeken met bijbehorende werkbladen
  • een eet- en beweegdagboek
  • een ouder informatieboek
  • een website, www.doitproject.nl
  • een docentenhandleiding inclusief een CD met aanvullende lesmaterialen
Uitkomsten praktijkonderzoek in het kort

De resultaten van de procesevaluatie laten zien dat docenten gemotiveerd zijn voor het geven van het programma, er vaak meer tijd wordt uitgetrokken voor de les, het niveau van de lessen voor het laagste vmbo-niveau soms moeilijk is en dat losse werkbladen niet altijd praktisch zijn.

Uitkomsten effectonderzoek in het kort

Effectonderzoek is gedaan naar zowel de effecten op lichaamssamenstelling als naar de effecten op voedings- en beweeggedrag gekeken. De belangrijkste resultaten van dit effectonderzoek zijn:

  • afname van som van vier huidplooien bij meisjes,
  • kleinere middelomtrek en drie huidplooidiktes bij jongens,
  • vermindering van inname suikerhoudende drank bij jongens en meisjes,
  • minder zittend gedrag bij jongens.
Document(en)
Thema
Leefstijlonderwerpen
  • Lichamelijke activiteit / beweegstimulering
  • Overgewicht
  • Voeding
Setting
Setting
  • Onderwijs: voortgezet onderwijs
  • Thuis / gezin
Doelgroep
Leeftijd 12 tot 14
Geslacht Beide
Doelgroep
  • Lage ses
  • Scholieren / studenten
Methodiek
Activiteiten en methodieken
  • Voorlichting op maat
  • Voorlichtingsmateriaal
  • Workshop / cursus / voorlichtingsbijeenkomst
Beleid / ketenontwikkeling / organisatie
  • Advies / consultatie
  • Draagvlak creĆ«ren
  • Randvoorwaardelijke interventie
  • Verankering
Documenten
Documenten en materialen
  • Handleiding
  • Lesmateriaal / lespakket
  • Spel / games
Betrokken organisaties
Financier
Soort financier
  • Fondsen
  • Gemeenten
  • Zorgverzekeraar
Evaluatie en ontwikkeling
Evaluatie type
  • Effectevaluatie
  • Procesevaluatie
Succesfactoren van deze interventie

Effectevaluatie: DOiT is tweemaal onderzocht. (1) 2002-2005 (Singh, et al., 2009), resultaten: -afname van som vier huidplooien bij meisjes; -kleinere middelomtrek en drie huidplooidiktes bij jongens; -vermindering van inname suikerhoudende drank bij jongens en meisjes; -minder ‘zittend gedrag’ bij jongens en meisjes

Aandachtspunten van deze interventie

Lessen zijn verspreid over 2 leerjaren, dus vraagt om continuïteit.

Toekomstige ontwikkeling

Op dit moment is er een implementatie onderzoek bezig op 20 scholen. De resultaten van dit onderzoek geven inzicht in succes- en faalfactoren van implementatie van DOiT.

Uitvoeringslocatie
Schaal van uitvoering Landelijk