Krachtvoer

Naam interventie Krachtvoer
Erkenningsstatus Goede aanwijzingen voor effectiviteit
Datum erkenning 25-11-2021
De interventie in het kort
Doelgroep

Krachtvoer is gericht op vmbo-leerlingen in klas 1 en 2 (alle leerwegen; gemiddeld 12-14 jaar). De intermediaire doelgroep bestaat uit docenten van deze leerlingen.

Doel

Het overkoepelende doel is het bevorderen van gezonde voedingskeuzes. De specifieke gedragsdoelen zijn dat leerlingen:

- meer gaan voldoen aan de Aanbevolen Dagelijkse Hoeveelheid van 2 gevarieerde porties fruit per dag

- vaker gaan kiezen voor snacks die minder suiker, vet en/of zout bevatten in plaats van ongezondere snacks en maken dag- en weekkeuzes

- vaker voldoende gaan drinken, namelijk 1,5 tot 2,0 liter per dag, en hierbij minder vaak suikerhoudende dranken en vaker water en/of dranken met geen of weinig suiker kiezen.

Aanpak in het kort

De 13 modules van Krachtvoer zijn opgedeeld in 4 fasen, waarin leerlingen opeenvolgende stappen in het proces van gedragsverandering doorlopen. De gevarieerde, vooral actieve lesonderdelen bestaan onder meer uit werkbladopdrachten, foto-opdrachten, omgevingsscans, animaties, voedselbereiding, proeven, quizjes, en interactieve spellen.

Uitvoering
Type organisatie

Krachtvoer kan uitgevoerd worden in alle schoolvestigingen in Nederland waarop onderwijs op vmbo-niveau wordt aangeboden. Nederland kende in 2020 1438 voortgezet onderwijs vestigingen van 648 onderwijsinstellingen. Daarvan bieden 476 instellingen onderwijs aan in een of meer van de vmbo-leerwegen. In totaal volgen ruim 900.000 jongeren onderwijs in het voortgezet onderwijs, waarbij de grootste groep onderwijs binnen een van de vmbo leerwegen volgt. Ruim 300.000 vmbo-onderbouw leerlingen vormen de doelgroep van Krachtvoer (www.onderwijsincijfers.nl).

Randvoorwaarden

Er zijn verschillen tussen scholen, maar het is de ervaring dat in de meeste gevallen docenten of groepen vakdocenten autonoom beslissen dat ze Krachtvoer willen gaan gebruiken. Docenten worden wel gestimuleerd en ondersteund om de samenwerking met en ondersteuning van collega’s in de school te zoeken. Voor gebruik op school is nodig: internet toegang, een beamer/smartboard, een mogelijkheid om de werkbladen van de leerlingen te printen, en voor enkele keuzemodules de mogelijkheid om producten in te kopen. Daarnaast vraagt iedere module, net als reguliere lessen, enige voorbereidingstijd van de docent.

Materialen

Alle lesmaterialen en ondersteunende materialen staan op de docentenpagina van www.krachtvoer.nu. Per module is er onder andere een handleiding en ondersteunings- en verdiepingsaanbod voor de docent, een door de docent te gebruiken digibordles en een uit te printen werkblad voor de leerlingen.

Document(en)
Kwaliteit en effectiviteit
Erkenningsstatus Goede aanwijzingen voor effectiviteit
Datum erkenning 25-11-2021
Oordeel commissie

Krachtvoer is een helder beschreven interventie met het doel om gezond eetgedrag te bevorderen. De interventie wordt uitgevoerd in de onderbouw van het vmbo en bestaat al sinds 2002. De uitvoeringsdocumentatie is prettig en duidelijk opgeschreven met duidelijk uitgewerkte onderdelen. Er is veel en afwisselend materiaal beschikbaar en een mooie webpagina.

Krachtvoer is beoordeeld op het niveau Goede aanwijzingen van effectiviteit voor de toename van fruitconsumptie. Dit is een her-erkenning van een oordeel uit 2013; de her-erkenning is op overeenkomstig niveau als in 2013.

Interventie is beoordeeld door Commissie 2: Jeugdgezondheidszorg, preventie en gezondheidsbevordering (voor jeugd) (RIVM)
Onderzoek

Er zijn sinds 2002 twee cluster-gerandomiseerde effectstudies naar Krachtvoer verricht. Positieve effecten zijn gevonden op de consumptie van fruit en snacks. Dit heeft in 2015 geleid tot erkenning van de Krachtvoer-interventie. Daarnaast zijn meerdere processtudies verricht en structureel in uitvoering vanwege de continue doorontwikkeling en kwaliteitsbewaking en -verbetering. De processtudies hebben zowel geresulteerd in inzichten ter verbetering van de interventie zelf, als ook ter bevordering van de implementatie.

Eigenaar en contact
Eigenaar Universiteit Maastricht Vakgroep Gezondheidsvl
Contactpersoon Patricia van Assema, p.vanassema@maastrichtuniversity.nl, 0433882403
Conny Kintzen, c.kintzen@yuverta.nl, 0475389190
Verwijzingen
Interventieoverzichten
Themapagina’s