Pak aan

Naam interventie Pak aan
Erkenningsstatus Goed onderbouwd
Datum erkenning 27-01-2017
De interventie in het kort
Doelgroep

Pak aan is geschikt voor kinderen van 8 tot 13 jaar met stemmingsproblemen, de diagnose depressie, unipolaire depressieve stoornis of dysthymie.

Doel

Het hoofddoel van Pak aan is het verminderen van depressieve klachten. Subdoelen zijn:1. Gevoelens herkennen, benoemen en differentiëren 2. Oefenen met de relatie gedachten- gevoelens, gevoelens-gedachten 3. Een relatie leren leggen tussen gevoelens en problemen4. Activiteiten en opkikkertjes introduceren 5. Probleemoplossend denken6. Opbouwen van een positief zelfbeeld7. Opsporen en uitdagen van negatieve gedachten, gebruik leren maken van helpende gedachte8. Oefenen in anders denken: bewijzen zoeken.

Aanpak in het kort

Pak aan bestaat uit 16 wekelijkse sessies met het kind (+ 2 boostersessies) waarin gewerkt wordt aan 8 subdoelen. Dit gebeurt aan de hand van een werkboek met speelse opdrachten.

Uitvoering
Type organisatie

Dit is heel divers. We merken vooral het gebruik ervan in kinderpsychiatrie en ambulante tweedelijnszorg.

Randvoorwaarden

Een gedragstherapeut moet de training superviseren.

Materialen

Braet, C. & Stark, K. (2011). Pak Aan. Cognitieve gedragstherapie bij kinderen met depressie (2-delig): Therapeutenboek en Werkboek om je sombere buien te overwinnen. Amsterdam: Boom (124 blz + 24 blz.). ISBN 978-946-1050-55-7, ISBN 978-946-1050-54-0

We adviseren ook twee recente depressiehoofdstukken:Braet, C. Wante, L. & Timbremont, B. (2014). Stemmingsproblemen en depressie. In: Prins, P., & Braet, C. (Red.). Handboek Klinische Ontwikkelingspsychologie, H14, Revisie,325-349. Houten: Van Loghum. ISBN 978-90-313-5206-7Braet, C., Timbremont, B., Bosmans, G., & Wante, L. (2014). Pak aan: cognitieve gedragstherapie voor kinderen met depressieve symptomen. In: C. Braet & S. Bogels (Red.). Protocollaire behandelingen voor kinderen en adolescenten met psychische klachten I, H14, Revisie, 349-372. Amsterdam: Boom. ISBN 978-90-89532053

Document(en)
Kwaliteit en effectiviteit
Erkenningsstatus Goed onderbouwd
Datum erkenning 27-01-2017
Oordeel commissie

Pak aan is een goede interventie met een sterke theoretische onderbouwing. Deze onderbouwing is helder vertaald naar een praktisch uitvoerbare interventie met een mooi protocol.

Interventie is beoordeeld door Commissie 1: Jeugdzorg en psychosociale/pedagogische preventie (NJi)
Onderzoek

In een pilotstudie uitgevoerd in Vlaanderen werd gekeken naar de effecten van Pak aan bij kinderen met lichte tot middelmatige depressieve symptomen. Het doel van de studie was de resultaten van Stark et al (1996) te repliceren (zie: De Cuyper, Timbremont, Braet, de Backer & Wullaert ; 2004). Ook werd gekeken of het protocol toepasbaar was voor Europese kinderen. De studie laat positieve evaluaties zien, meer bepaald: het programma toonde een significante verandering in depressieve symptomen bij de behandelgroep in vergelijking met de wachtlijstcontrolegroep, en deze resultaten waren na 4 maanden nog steeds zichtbaar (studie 1). Daarnaast werd een tweede studie opgezet, in de vorm van een 12 maanden follow-up van alle kinderen die behandeld waren. Alle kinderen doen het een jaar na de behandeling nog steeds goed. De depressiescores waren verwaarloosbaar klein geworden, hun zelfbeeldscores gestegen. In beide studies werd gekeken of het programma effect had op comorbide angstsymptomen. De resultaten voor angstklachten waren ongewijzigd. Het Pak aan programma is dus depressiespecifiek.

Eigenaar en contact
Eigenaar Universiteit Gent Vakgroep Ontwikkelings- en Perso
Contactpersoon Prof. Dr. Caroline Braet, caroline.braet@ugent.be, (09) 2646416