In Balans: valpreventie programma voor ouderen

Naam interventie In Balans: valpreventie programma voor ouderen
Erkenningsstatus Goed onderbouwd
Datum erkenning 11-11-2016
De interventie in het kort
Doelgroep

In Balans richt zich op zelfstandig wonende ouderen van 65 jaar en ouder die zich onzeker voelen tijdens het lopen, bang zijn om te vallen en/of al vaker zijn gevallen.

Doel

Het doel van In Balans is het voorkomen van valongevallen bij ouderen door middel van bewustwording van risicofactoren en verbetering van balans, mobiliteit en toename van zelfvertrouwen en ontspanning.

Aanpak in het kort

De aanpak bestaat uit de volgende onderdelen:

  • Fase 1: Informatie. In Balans start met een informatiebijeenkomst van anderhalf uur.
  • Fase 2: Bewustwording. Een voorlichtingstraject van drie maal een cursusbijeenkomst, waarin zowel theorie als praktijk aan bod komt en ook verschillende testen worden uitgevoerd. De cursusbijeenkomsten duren ieder twee uur.
  • Fase 3: Trainingsprogramma. Het trainingsprogramma van In Balans duurt 10 weken en bestaat uit twee keer in de week trainen. De training duurt, met uitzondering van de twee testdagen, één uur met aansluitend een koffie- en theemoment van ca. een half uur
  • Fase 4: Voortzetting in bestaande bewegingsgroepen met blijvende aandacht voor balanselementen, bijvoorbeeld Meer Bewegen voor Ouderen (MBvO), of in nieuwe groepen Tai Chi en/of Thuis Bewegen op basis van de oefeningen in het cursusboek.
Uitvoering
Type organisatie

De interventie vindt plaats bijvoorbeeld in: wijk-/ buurthuis, kerk/moskee, ziekenhuis/ zorginstelling, GGD, thuiszorg, ouderenzorg, fysiotherapiepraktijk, gezondheidscentrum, welzijnsinstelling, ouderenwerk, sociaal cultureel werk.

De interventie zal met name uitgevoerd worden door fysiotherapeuten, sport- en bewegingsleiders en oefentherapeuten

 

Randvoorwaarden

De organisatoren van de cursus(sen) stellen de accommodatie beschikbaar, voeren een promotieplan uit, werven de deelnemers en dragen zorg voor continuïteit

 

Materialen
  • Het cursusmateriaal voor de einddoelgroep bestaat uit:
  • Cursusboek voor deelnemers met informatie over de cursus, achtergrondinformatie over risicofactoren van vallen en valpreventie, tips om om te gaan met risicofactoren en uitleg over de oefeningen.
  • Deelnemerscertificaat om na afloop van de cursus aan deelnemers uit te reiken

De volgende materialen zijn beschikbaar voor werving en promotie:

  • Flyer met informatie
  • Brochure met informatie over de opzet van de cursus
  • PowerPoint presentatie

Daarnaast zijn de volgende materialen beschikbaar ter ondersteuning van de uitvoerders van In Balans:

  • Docentenhandleiding voor uitvoerders van In Balans, met achtergrondinformatie over de thema's in het programma en opzet van de cursus
  • e-learning voor uitvoerders van In Balans met daarin uitleg over de opzet van de cursus In Balans, filmpjes met uitleg over het afnemen van testen en het oefenprogramma.
Document(en)
Kwaliteit en effectiviteit
Erkenningsstatus Goed onderbouwd
Datum erkenning 11-11-2016
Oordeel commissie

De onderbouwing en de aan te pakken factoren zoals balans, spierkracht van de benen, flexibiliteit en loopvaardigheid zijn goed beschreven.

Interventie is beoordeeld door Commissie 4: Gezondheidsbevordering en preventie voor volwassenen en ouderen (RIVM)
Onderzoek

Een intern oriënterend onderzoek in verband met de voorbereiding op het ontwerp van In Balans door NISB leverde positieve uitkomsten op voor wat betreft de individuele bevindingen van deelnemers op het terrein van lopen, opstaan uit een stoel, trap op en aflopen, angst om te vallen en zich lekker voelen (Duijvestijn, 2000). Daarnaast is In Balans is in 6 gemeenten onderzocht in een monitor en evaluatie op het proces door

TNO. Deze monitor liet een positief effect zien op de uitgevoerde balanstesten en op enkele andere mobiliteitgerelateerde parameters (Graafmans, 2004). In een grote, gecontroleerde vergelijkende effectstudie van twee programma’s naar valreductie waaronder In Balans, werd bij de “pre-frail” deelnemers een verbetering van de mobiliteit en een substantiële afname van het valrisico van 61% gemeten (Faber, 2006). Bij kwetsbare deelnemers (frail) waren er geen veranderingen meetbaar.

 

Daarnaast zijn er ook een aantal onderzoeken geweest naar de uitvoering van In Balans. In 2014 is een evaluatieonderzoek uitgevoerd onder deelnemers van In Balans om na te gaan op welke punten de cursus verbeterd kon worden. Op basis van de uitkomsten van dit onderzoek heeft er in 2015 een herziening plaatsgevonden.

Eigenaar en contact
Eigenaar VeiligheidNL
Contactpersoon Wietske Hoekstra, w.hoekstra@veiligheid.nl, 0638695014
Verwijzingen
Interventieoverzichten
Themapagina’s