Gespreksgroep voor nabestaanden na zelfdoding

Naam interventie Gespreksgroep voor nabestaanden na zelfdoding
Erkenningsstatus Goed onderbouwd
Datum erkenning 10-09-2020
De interventie in het kort
Doelgroep

De gespreksgroep is bestemd voor volwassen nabestaanden die een naaste hebben verloren ten gevolge van zelfdoding en die behoefte hebben aan begeleid lotgenotencontact.

Hierbij wordt geen onderscheid gemaakt tussen de relatie tot de overledene. Iedereen is welkom in de gespreksgroep.

Doel

Het hoofddoel van de gespreksgroep is het bevorderen van het mentale welzijn van nabestaanden, die een naaste hebben verloren als gevolg van zelfdoding. Dit wordt bereikt doordat deelnemers na afloop meer sociale steun ervaren, minder schuld en schaamte ervaren en meer kennis hebben over rouw en verdere hulpverleningsmogelijkheden.

Aanpak in het kort

De maandelijkse gespreksgroep ‘nabestaanden na zelfdoding’ is een open groep zonder begin-en eind. Dat betekent dat deelnemers (na een kennismakingsgesprek met een preventiewerker) te allen tijde kunnen in-en uitstromen. Het is een begeleide gespreksgroep en geen therapie, deelnemers delen hun ervaringen met elkaar, onder begeleiding van preventiewerkers en een ervaringsdeskundige.

Uitvoering
Type organisatie

De gespreksgroep wordt begeleid door twee preventiewerkers van de preventie afdeling van Arkin BasisGGz en een ervaringsdeskundige. De gespreksgroep zou overal in Nederland aangeboden kunnen worden. Medewerkers van GGZ, GGD en Maatschappelijk Werk instellingen kunnen de gespreksgroep begeleiden onder dezelfde voorwaarden, zoals hieronder beschreven onder opleiding en competentie van de begeleiders. Eisen aan de locatie betreffen: een ruimte die kan worden afgesloten, die geschikt is voor 10 tot 20 personen, beschikt over tafels, stoelen, een flip-over en de mogelijkheid om koffie en thee te schenken. Een laptop-beamer-wifi kan handig zijn, zodat er eventueel filmpjes kunnen worden getoond.

Randvoorwaarden

Belangrijkste randvoorwaarden betreffen de normen en huisregels die te maken hebben met de veilige omgeving. In de gespreksgroep staan de ervaringen en behoeften van de deelnemers centraal. De nadruk ligt op de onderlinge uitwisseling van ervaringen en niet om een behandeling. Om die reden is het van belang dat er respect is voor elkaars emoties en ervaringen, er vertrouwelijkheid is en de vrijheid om meer of minder actief te zijn in de groep.

Organisatorisch zijn de volgende randvoorwaarden nodig:

  • voldoende beschikbare tijd voor het organiseren en begeleiden van de gespreksgroep en het voeren van kennismakingsgesprekken;
  • geschikte locatie om de gespreksgroep te begeleiden;
  • tijd en ruimte om kennismakingsgesprekken te voeren;
  • de beschikbaarheid over alle materialen;
  • de beschikbaarheid van uitvoerders die kennis hebben over zelfdoding en de gevolgen voor naasten en die ervaring hebben in het begeleiden van groepen;
  • mogelijkheid om de gespreksgroep kosteloos te kunnen aanbieden.
  • de beschikbaarheid om regelmatig supervisies te kunnen verzorgen met een psychiater of psycholoog.
Materialen

Er zijn diverse materialen die de afdeling Preventie van Arkin BasisGGz beschikbaar stelt. Dit betreft een informatiefolder, (op papier en op de website: https://arkinbasisggz.nl/preventie-arkin-basisggz/familie-en-naastbetrokkenen/gespreksgroep-voor-nabestaanden-na-zelfdoding/), uitnodigingsbrieven voor het kennismakingsgesprek en de gespreksgroep. Voor de begeleiding van de gespreksgroep is een draaiboek beschikbaar voor de preventiewerkers, een presentielijst en een informatiefolder voor deelnemers. Tot slot is er een evaluatieformulier beschikbaar.

Document(en)
Kwaliteit en effectiviteit
Erkenningsstatus Goed onderbouwd
Datum erkenning 10-09-2020
Oordeel commissie

Een mooi voorbeeld van een interventie die past in een integrale aanpak van suïcidepreventie. Complimenten voor de zeer gedegen onderbouwing die goed aansluit op het probleem en met recente literatuur is onderbouwd. De beschrijving geeft verder een goed beeld van de inbedding van het programma in het beleid en mogelijke ketenpartners. Tot slot wordt de uitvoering goed gemonitord wat de kwaliteit ten goede komt. De interventie is goed overdraagbaar naar andere instellingen, maar de implementatie wordt beperkt uitgewerkt in de beschrijving.

Interventie is beoordeeld door Commissie 4: Gezondheidsbevordering en preventie voor volwassenen en ouderen (RIVM)
Onderzoek

Uit de procesevaluatie blijkt dat de gespreksgroep heel waardevol is en volgens plan verloopt. Elke maand vindt een bijeenkomst plaats, die vrijwel altijd vol is. Zowel uit de vragenlijsten als interviews blijkt dat de deelnemers heel tevreden zijn over het kennismakingsgesprek, over de bijeenkomsten zelf en de begeleiders. Ze vinden herkenning en erkenning, steun, halen kracht uit de bijeenkomsten en hebben het gevoel dat ze niet alleen zijn in hun gevoel. Ze zouden het fijn vinden als er meer groepen zouden zijn en geven aan dat het van belang is dat er meer bekendheid over is bij verwijzers. De begeleiders vinden het bijzonder om deelgenoot te zijn en de deelnemers te ondersteunen.

Eigenaar en contact
Eigenaar Arkin, GGZ
Contactpersoon Arkin BasisGGZ Preventie, preventie@arkin.nl, 020-5901330
Verwijzingen
Interventieoverzichten
Themapagina’s