Goedkoop gezonde voeding

Naam interventie Goedkoop gezonde voeding
Erkenningsstatus Goed onderbouwd
Datum erkenning 22-11-2018
De interventie in het kort
Doelgroep

Mensen met financiële problemen of die met weinig geld moeten rondkomen. Dit zijn vaak mensen met beperkte gezondheidsvaardigheden. Diëtisten zijn als cursusleider een secundaire doelgroep.

Doel

Deelnemers aan de cursus maken een paar voor hen haalbare en relevante gedragsstapjes richting een gedragspatroon waarbij ze minder of hetzelfde geld uitgeven aan voeding. Tegelijkertijd consumeren ze meer groenten en fruit en/of minder producten met veel verzadigd vet. Voor diëtisten wordt beoogd dat zij de cursus op een goede manier in hun eigen regio implementeren.

Aanpak in het kort

De cursus bestaat uit twee bijeenkomsten van ieder twee uur en tussendoor een reminder per sms. De cursus wordt gegeven aan groepen van 8 tot 12 deelnemers. Diëtisten geven de cursus nadat zij succesvol een e-learning tot geaccrediteerd cursusleider hebben gevolgd.

Uitvoering
Type organisatie

De cursus wordt uitgevoerd via een budgetteringscursus of bijvoorbeeld via een wijkaanpak zoals beschreven bij het onderdeel ‘selectie van doelgroepen’. Voor de uitvoering van de cursus is een locatie nodig met: een ruimte met voldoende tafels en stoelen voor 12 personen, white board en koffie- en thee voorziening.

Randvoorwaarden

Voor financiering maar ook de organisatie en werving wordt zoveel mogelijk gebruik gemaakt van bestaande structuren en projecten. Voor de organisatie en werving wordt samengewerkt met bijvoorbeeld GGD-medewerkers, casemanagers van een schuldhulpverleningsorganisatie zoals de Kredietbank, welzijnswerkers en gemeenteambtenaren (bv. Sociale dienst). Zij kunnen cliënten doorverwijzen of de cursus aanvragen of organiseren. Wanneer de cursus wordt georganiseerd als onderdeel van een verplichte budgetteringscursus, dan zal de cursusleider samenwerking moeten zoeken met een schuldhulpverleningsorganisatie. De casemanager werft dan deelnemers voor de bredere budgetteringscursus waarin Goedkoop Gezonde Voeding is opgenomen. Het is dan voorwaarde dat de gemeenten dit onderdeel financiert als onderdeel van de totale budgetteringscursus. Ook buiten de schuldhulpverlening wordt de cursus zo veel mogelijk georganiseerd als onderdeel van een bredere aanpak in lage SES-wijken (gemeentelijk armoedebeleid, aanpak laaggeletterdheid of JOGG) of als onderdeel van maatschappelijk verantwoord ondernemen in de private sector (woningcorporatie, supermarkt, bank). Ook in dit geval is financiering en toegang tot deelnemers een voorwaarde. De GGD werkt vaak al samen met deze partners en kan een cruciale rol vervullen bij de coördinatie van de implementatie.

Materialen

Alle materialen zijn beschikbaar via een e-learning module voor diëtisten. De e-learning module biedt een volledig uitgeschreven cursus, schriftelijk voorlichtingsmateriaal en opdrachten (o.a. werkbladen, afbeeldingen van etiketten, foto’s van de supermarkt en instructies voor het aanschaffen van producten) en aangepaste voedingsadviezen voor deelnemers met Turkse, Marokkaanse of Surinaamse achtergrond.

Document(en)
Kwaliteit en effectiviteit
Erkenningsstatus Goed onderbouwd
Datum erkenning 22-11-2018
Oordeel commissie

De interventie wordt door de commissie voor de tweede keer erkend. Goedkoop gezonde voeding is een state-of-the-art goed onderbouwde korte interventie met aandacht voor de fasen van gedragsverandering. Mensen die de meeste ondersteuning nodig hebben leren in twee bijeenkomsten om met weinig geld gezond te eten.

De interventie heeft een e-learning voor diëtisten.

 

Interventie is beoordeeld door Commissie 4: Gezondheidsbevordering en preventie voor volwassenen en ouderen (RIVM)
Onderzoek

In 2005 en 2012 zijn grootschalige evaluatiestudies uitgevoerd naar de interventie. In 2015 en 2018 is de e-learning onderzocht. Uit de recentste evaluatie van de cursus bleek dat deelnemers de cursus waarderen met een 7.5 (SD 1.9). Er zijn effecten op het gebruik van een vloeibaar bak- en braadproduct (korte en langere termijn) en fruitconsumptie en groentenconsumptie in het weekend (korte termijn) onder subgroepen. Groentenconsumptie op weekdagen neemt af. De consumptie uit productgroepen met veel vet neemt zowel af (frites, gefrituurde snacks, vleeswaren) als toe (koek). Ondanks methodologische beperkingen, concluderen we voorzichtig dat de gemêleerde effecten in een positieve richting duiden. Diëtisten waren over het algemeen positief over de e-learning.

Eigenaar en contact
Eigenaar GGD Zuid-Limburg
Contactpersoon Linssen, Evelyne, Evelyne.Linssen@ggdzl.nl, 088-8805403