Prima - Modulaire aanpak van pesten voor scholen

Naam interventie Prima - Modulaire aanpak van pesten voor scholen
Erkenningsstatus Eerste aanwijzingen voor effectiviteit
Datum erkenning 13-02-2020
De interventie in het kort
Doelgroep

Einddoelgroep: Leerlingen in groep 1 t/m 8 van het reguliere basisonderwijs in Nederland.

Intermediaire doelgroepen:

  • Leerkrachten in het reguliere basisonderwijs in Nederland
  • Schooldirectie
  • Overige personeelsleden van de school
  • Ouders
Doel

Einddoel is zorgen voor een pro-sociaal en veilig schoolklimaat.

Subdoelen:

Pestgedrag...

  • voorkomen door sociaal gedrag te stimuleren, ouders te betrekken en het groeps- en schoolklimaat te versterken;
  • beter signaleren door pestgedrag actief te onderzoeken en te monitoren;
  • stoppen door onmiddellijk in te grijpen wanneer het wordt gesignaleerd of wanneer leerling pestgedrag meldt.

Aanpak in het kort

Activiteiten vinden plaats op drie niveaus, minimaal twee jaar lang:

  • Schoolniveau, o.a. PRIMA-begeleiding, aanstellen van PRIMA-coördinator, invoeringsplan en gedragscode opstellen, e-learning volgen
  • Groepsniveau, o.a. afnemen van pestmeter leerlingen, opstellen van groepsafspraken over pesten en volgen van lessenserie
  • Individueel niveau: maatregelen nemen om pesten te stoppen, o.a. door werkwijze (handelingsadviezen) bij pestincidenten
Uitvoering
Type organisatie

De PRIMA-aanpak wordt uitgevoerd op reguliere basisscholen. De PRIMA-aanpak wordt soms ook gebruikt door scholen in het speciaal onderwijs.

Randvoorwaarden

De organisatorische en contextuele randvoorwaarden voor een goede uitvoering van de PRIMA-aanpak bestaan uit:

  • Er is budget op school voor het aanschaffen van de PRIMA-aanpak (en eventuele begeleiding)
  • Draagvlak voor de adoptie van de PRIMA-aanpak bij management/directie van een school;
  • Draagvlak voor het uitvoeren van de PRIMA-aanpak bij leerkrachten van basisscholen;
  • Leerkrachten hebben genoeg tijd om de PRIMA-aanpak in de klas te gebruiken;
  • Er zijn digitale apparaten op school, waarop leerlingen de pestmeter in kunnen vullen.
Materialen

Bij de PRIMA-aanpak horen verschillende materialen:

  • Lessenserie voor leerlingen (lesboekjes voor leerlingen, bijbehorend filmmateriaal en handleidingen voor leerkrachten):
  • E-learning voor leerkrachten en overig schoolpersoneel
  • Pestmeter voor leerlingen (digitaal)
  • Handelingsadviezen

De PRIMA-materialen zijn te bestellen via de website www.veiligheid.nl/prima/home.

Document(en)
Kwaliteit en effectiviteit
Erkenningsstatus Eerste aanwijzingen voor effectiviteit
Datum erkenning 13-02-2020
Oordeel commissie

De commissie is zeer positief over de schoolbrede aanpak van PRIMA, met meerdere onderdelen (e-learning voor leerkrachten, lessenserie, pestmeter, PRIMA begeleiding en handelingsadviezen voor leerkrachten). In de praktijk is er echter veel variatie in het gebruik van de diverse onderdelen waardoor niet zonder meer effect aan te tonen is voor de hele aanpak.
De effecten zijn alleen aangetoond voor groep 6-8 en bij inzet van minimaal de e-learning voor leerkrachten, de lessenserie én de pestmeter. De commissie komt daarom tot het oordeel Eerste aanwijzingen voor effectiviteit voor leerlingen in groep 6-8.

Interventie is beoordeeld door Commissie 2: Jeugdgezondheidszorg, preventie en gezondheidsbevordering (voor jeugd) (RIVM)
Onderzoek

Procesevaluatie

Vooral de lessenserie werd goed beoordeeld (goed toepasbaar en inhoudelijk sterk) en is ook het meest ingezet. De pestmeter was volgens leerkrachten beknopt en goed toepasbaar en de handelingsadviezen bruikbaar en nuttig (maar niet zo urgent). De e-learning moet beknopter en relevanter worden. De training was duidelijk en leuk, maar kan nog beter aansluiten op de PRIMA-aanpak.

Effectonderzoeken

Onderzoek uit 2019 liet gunstige effecten van de PRIMA-aanpak zien op het aantal genoemde slachtoffers, genoemde aanmoedigers en genoemde buitenstaanders. Onderzoek uit 2018 toonde gunstige effecten aan op het aantal kinderen dat als gepest werd bestempeld door andere kinderen, zelf gerapporteerd pesten en depressieve gevoelens.

Eigenaar en contact
Eigenaar VeiligheidNL
Contactpersoon Bassa, Zeina, z.bassa@veiligheid.nl, 020 -511 45 11
Verwijzingen
Interventieoverzichten
Themapagina’s