De Gezonde Schoolkantine

Naam interventie De Gezonde Schoolkantine
Erkenningsstatus Goed onderbouwd
Datum erkenning 11-02-2021
De interventie in het kort
Doelgroep

De primaire doelgroep van de interventie De Gezonde Schoolkantine zijn alle leerlingen en studenten binnen het v(s)o en mbo.

De intermediaire doelgroepen zijn de beheerders van de kantine/cateraars, schoolmedewerkers (bijvoorbeeld de Gezonde School coördinator of betrokken leerkrachten) en professionals op het gebied van voeding op scholen, waaronder Gezonde School-adviseurs.

Doel

Het doel van de interventie De Gezonde Schoolkantine is dat leerlingen en studenten in de leeftijd van 11 tot 20 jaar gezondere voedselkeuzes kunnen maken op v(s)o- en mbo-scholen in Nederland.

Aanpak in het kort

De interventie ondersteunt het doorlopen van een planmatig proces om een gezondere schoolkantine te realiseren. Het gezonder maken van het aanbod in de kantine en de automaten richting de Schijf van Vijf, het aantrekkelijk presenteren van gezonde keuzes en het borgen van de interventie in voedingsbeleid staan hierbij centraal.

Uitvoering
Type organisatie

Er zijn circa 2100 voortgezet- en middelbaar beroepsonderwijs locaties (OCW, 2019). Locaties die een eet- en/of drinkaanbod hebben, met een balie en/of automaat, kunnen de interventie uitvoeren. Dit zijn ongeveer 1850 locaties. Op www.voedingscentrum.nl/gezondeschoolkantine staat een actuele stand van de scholen die een gezondere schoolkantine hebben.

Het Voedingscentrum coördineert en voert de interventie uit in opdracht van het Ministerie van Volksgezondheid, Wetenschap en Sport (VWS). Daarnaast kunnen Gezonde School-adviseurs van de GGD lokale ondersteuning bieden. Middels het Akkoord Gezonde Voeding op Scholen werken, naast scholen zelf, ook cateraars, leveranciers en producenten aan gezondere schoolkantines.

Randvoorwaarden

Nederlandse scholen zijn vrij om te bepalen of en hoe ze eten en drinken aanbieden aan leerlingen. Er is geen wet- of regelgeving omtrent een gezond voedselaanbod in scholen. Het is dan ook de verantwoordelijkheid van scholen of en in hoeverre ze aan de slag gaan met de interventie. Deelname aan de interventie de Gezonde Schoolkantine is vrijblijvend.

Wanneer scholen aan de slag gaan met de interventie is het belangrijk dat er tenminste één medewerker is die eigenaarschap toont en de kennis, vaardigheden en motivatie heeft om de RGK te implementeren. Deze persoon heeft inzicht nodig in het huidige niveau van de kantine en in de verbeterstappen die genomen kunnen worden. Hiervoor zijn voldoende kennis en een positieve attitude t.a.v. een gezondere schoolkantine nodig om die stappen daadwerkelijk te kunnen zetten. Scholen wordt altijd geadviseerd om voldoende draagvlak te creëren onder andere betrokkenen, zoals het management, docenten, leerlingen en ouders. Daarom adviseren de brigadiers de scholen om een schoolkantineteam te vormen, dat regelmatig samenkomt om de voortgang en acties te bespreken. Het blijkt dat de intentie om de interventie uit te voeren toeneemt als er een duidelijk actieplan is gemaakt, inclusief de taken, deadlines en verantwoordelijke(n) (Evenhuis et al., 2019b).

Materialen

- De website: www.voedingscentrum.nl/gezondeschoolkantine

- De Richtlijnen Gezondere Kantines (RGK)

- De Kantinescan

- Educatie, informatie en aankleding (bijv. inspiratiebrochure, productenlijst, online workshops/trainingen, stappenplan, video’s, factsheets, posters, ervaringsverhalen, voorbeeldbrieven)

Document(en)
Kwaliteit en effectiviteit
Erkenningsstatus Goed onderbouwd
Datum erkenning 11-02-2021
Oordeel commissie

De Gezonde Schoolkantine is een planmatig ontwikkelde interventie, met goed uitgewerkte materialen en een degelijk ondersteuningsaanbod bij het inrichten van een gezonde schoolkantine. Dit draagt bij aan de uitvoerbaarheid van de interventie. De invloed van de omgeving op voedingsgedrag wordt goed onderbouwd. Een grotere betrokkenheid van de primaire doelgroep (leerlingen en studenten) en hun ouders zou voor deze interventie een belangrijke meerwaarde zijn.

Interventie is beoordeeld door Commissie 2: Jeugdgezondheidszorg, preventie en gezondheidsbevordering (voor jeugd) (RIVM)
Onderzoek

Het aanbod en de uitstraling van schoolkantines wordt gezonder als scholen de interventie implementeren (Evenhuis et al., 2020a; van Kleef, Kremer, & van Trijp, 2020; Milder et al., 2015.). De ondersteuning die scholen ontvangen leidt onder betrokkenen bovendien tot meer kennis over een gezond aanbod en verbeterde motivatie om aan de slag te gaan (Evenhuis et al., 2019b). De interventie maakt het dus mogelijk dat leerlingen en studenten in de leeftijd van 11 tot 20 jaar gezondere voedselkeuzes kúnnen maken op v(s)o- en mbo-scholen. Het effect van de interventie op het aankoopgedrag van jongeren is nog niet eenduidig.

Eigenaar en contact
Eigenaar Stichting Voedingscentrum Nederland
Contactpersoon Heleen Schuit, degezondeschoolkantine@voedingscentrum.nl, 070-3068875
Verwijzingen
Interventieoverzichten
Themapagina’s