De Gezonde Schoolkantine

Naam interventie De Gezonde Schoolkantine
Erkenningsstatus Goed onderbouwd
Datum erkenning 01-10-2015
De interventie in het kort
Doelgroep

De einddoelgroep van De Gezonde Schoolkantine zijn alle leerlingen in het voortgezet onderwijs (981.798) en alle studenten op het middelbaar beroepsonderwijs (499.843). Het gaat hier om jongeren in de leeftijd van 11 tot en met ongeveer 20 jaar.

Doel

Leerlingen/studenten van scholen die hebben deelgenomen aan het programma De Gezonde Schoolkantine kopen gezondere producten in de schoolkantine. De definitie van gezond is bepaald in de Richtlijnen Gezondere Kantines van het Voedingscentrum.

Aanpak in het kort

De interventie ondersteunt het doorlopen van een planmatig proces door middel van het volgende stappenplan om een gezonde schoolkantine te realiseren:

  1. Het vormen van een team.
  2. Inventariseren van schoolkantine-aanbod.
  3. Doelen opstellen.
  4. Aan de slag.
  5. Vastleggen in beleid.
  6. Evalueren.

De Schoolkantine Brigade geeft advies op maat om deze stappen te realiseren.
Het programma bestaat sinds 2003, is in de loop der tijd steeds doorontwikkeld en heeft een eerste CGL erkenning toegekend gekregen in 2010.

Uitvoering
Type organisatie

Er zijn circa 1300 schoollocaties voor voortgezet onderwijs en circa 700 locaties voor middelbaar beroepsonderwijs. Zij kunnen de interventie uitvoeren. Op www.voedingscentrum.nl/gezondeschoolkantine is een actuele stand te vinden van deelnemende scholen.
Het Voedingscentrum voert door middel van de Schoolkantine Brigade de schoolbezoeken uit, en biedt de aanvullende ondersteuning. Daarnaast kunnen GGD’en lokale ondersteuning bieden.

Randvoorwaarden

Voor de adoptie van het programma zijn noodzaak (draagvlak en positieve attitude) en vertrouwen in eigen kunnen om te veranderen (eigen effectiviteit) van de scholen van belang. Hierbij gaat het om nieuwe scholen.
Voor implementatie en continuering van De Gezonde Schoolkantine zijn doorzettingsvermogen van alle partijen in het schoolkantineteam en eigen effectiviteit van belang (van directie en kantinebeheerder/cateraar). Daarnaast zijn de bereidheid tijd te steken in het veranderingsproces van belang. Er is bijvoorbeeld tijd nodig voor schoolkantineteamvergaderingen. De intentie om het programma daadwerkelijk uit te voeren, is bovendien groter wanneer er een duidelijk stappenplan is gemaakt door de werkgroep (Liebelt, 2008).
Een belangrijke randvoorwaarde is dat er binnen de school draagvlak is voor een gezonde schoolkantine. Idealiter zijn alle partijen binnen de school betrokken. Om die reden worden scholen ook aangemoedigd een schoolkantineteam te vormen, waarin alle partijen vertegenwoordigd zijn. Het gaat dan om scholieren/studenten, docenten, directie, en de cateraar/kantinebeheerder, eventueel aangevuld met een gezondheidsbevorderaar van de lokale GGD. (Van den Boogaard & Rots-de Vries, 2006; Haak, 2008).
Het is belangrijk dat dit team regelmatig samenkomt om de voortgang en benodigde acties te bespreken en evalueren. Draagvlak heeft een relatie met de determinant attitude. Een positieve attitude t.a.v. een gezonde schoolkantine bevordert namelijk het draagvlak.

Materialen
  • Inspiratielijst Gezonde Schoolkantine voor scholen
  • Posters voor scholen
  • Factsheet ‘Richtlijnen Gezondere Kantines’ (ook in het Engels verkrijgbaar)
  • Factsheet ‘Invloed van de omgeving op eetgedrag’
  • Kantinescan (inclusief demo) (ook in het Engels verkrijgbaar)
  • Jongerenfilm over inrichten Gezonde Schoolkantine
  • Brochure Richtlijnen Gezondere Kantines
  • Commitment poster op maat voor school
Document(en)
Kwaliteit en effectiviteit
Erkenningsstatus Goed onderbouwd
Datum erkenning 01-10-2015
Oordeel commissie

De commissie is positief over het feit dat door de interventie de gezondere producten vooraan liggen in de schoolkantine.

De Schoolkantine Brigade geeft advies op maat om de 6 stappen uit het stappenplan te realiseren. Dit komt het planmatig proces ten goede.

Interventie is beoordeeld door Commissie 2: Jeugdgezondheidszorg, preventie en gezondheidsbevordering (voor jeugd) (RIVM)
Eigenaar en contact
Eigenaar Stichting Voedingscentrum Nederland
Contactpersoon Heleen Schuit, degezondeschoolkantine@voedingscentrum.nl, 070-3068875
Verwijzingen
Interventieoverzichten
Themapagina’s